Doğum Esnasında Fıstık Topu Kullanılmasının Algılanan Doğum Ağrısına, Süresine ve Öz-Yeterliliğe Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ebelik Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MENAL KIZILTAŞ
Danışman: Funda Çitil Canbay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırma da doğum esnasında fıstık topunun kullanılmasının algılanan doğum ağrısına, süresine ve öz-yeterliliğine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma, randomize kontrollü deneysel desende, 15.08.2024-10.05.2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Evreni, Hakkâri Yüksekova Kadın Doğum Hastanesi'ne normal doğum amacıyla başvuran gebeler oluşturmuştur. Örneklem sayısı güç analiziyle belirlenmiştir. Örneklemde veri kaybı olma ihtimali göz önünde bulundurulmuştur ve iki grup için randomizasyonla 66 gebe olmak üzere, totalde 132 gebe belirlenmiştir. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı ve Obstetrik Bilgi Formu", "Görsel Kıyaslama Ölçeği", "Partograf" ve "Normal Doğumda Öz-Yeterlilik Ölçeği" kullanılmıştır. Bulgular: Gebelerin tanıtıcı ile obstetrik özellikleri bakımından homojen olduğu görülmektedir. Bulgularda algılanan ağrı düzeyi deney grubunda kontrol grubundaki gebelere kıyasla daha düşük düzeydedir ve gruplararası fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Deney grubundaki gebelerde doğumun birinci evresinin toplam süresinin, birinci evrenin fazlarının (latent, aktif ve geçiş fazları) ve ikinci evrenin sürelerinde anlamlı düzeyde kısalma tespit edilmiştir (p<0.001). Normal doğumda özyeterlilik skorları karşılaştırıldığında gruplararası fıstık grubu lehine ve grup içi farklar istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.001). Sonuç: Sonuçlarda, doğum esnasında fıstık topu kullanılmasının doğumda algılanan ağrı düzeyini azaltmada, doğum süresini kısaltmada ve normal doğumda öz-yeterlilik düzeyini arttırmada etkili olduğu saptanmıştır. Fıstık topunun yer aldığı doğum protokollerinde doğum ağrısı ile doğum süresi azalabilir ve gebelerin algıladığı öz-yeterlilik düzeyi artabilir. Anahtar Kelimeler: Doğum ağrısı, doğum süresi, ebelik, fıstık topu, gebelik, öz-yeterlilik