Diyabetes mellitus oluşturulmuş ratlarda izopretenol ile indüklenen kalp yetmezliği modelinde rat kardiyomiyositlerindeki Aquaporin-1 ve Aquaporin-4 ekspresyonlarının incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FERİH ÖZCANLI

Danışman: Hüseyin ŞENOCAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Vücutta sıvı dengesinin sağlanması, kardiyak fonksiyonlar açısından gereklidir. Sıvının hücreler arası boşlukta veya miyositlerde birikimi miyokardiyal kontraktilitede azalmaya sebep olabilir. Kalp yetersizliği (KY) ve Diyabetes Mellitus (DM) bütün dokularda sıvı artışı meydana getirebilir. Bu sıvı artışı, dokuda suyun ve suda eriyik moleküllerin geçişini sağlayan su kanal proteinleri olan aquporinler (AQP) aracılığıyla olur. Bu fonksiyondan sorumlu tutulan AQP1 ve AQP4 insan kalbinde gösterilmiştir. Çalışmalar bu iki aquaporin üzerinde yoğunlaşmıştır. Bu amaçla çalışmamızda DM'si olan, KY'si olan ve DM ile KY birlikteliği olan ratların kalp dokularındaki AQP 1 ve AQP4 ekspresyonlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Metot: Dört gruptan oluşan deney çalışmamızda her grup için 6 adet Albino Wistar cinsi fare belirlendi. 1.grubun kontrol grubu olarak sağlıklı ratlardan oluşturulması planlandı. 2.gruba ise DM oluşturulması planlanan ratların dahil edilmesi planlandı. 21 gün boyunca sağlıklı olan rat grubuna 2 gün izopretenol (İZO) 85mg/kg uygulandıktan sonra 30.günde yapılan transtorasik ekokardiyografi (TTE) kontrolu sonrası sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu (SVEF) <40% olması durumunda KY olarak kabul edilen ratların 3.gruba alınması planlandı. 21 gün DM protokolu uygulanan ve 2 gün 85mg/kg İZO verilen ratlarda 30.gün yapılan TTE'de SVEF<40% ve DM mevcut ise bu ratlarında 4.gruba alınması planlandı. Alınan kalp doku örneklerinde AQP1 ve AQP4 ekspresyonları incelendi p değerinin<0,001 olması istatiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Kontrol grubuna göre, DM, KY, DM ile KY birlikteliği olan gruplardaki kalp dokularındaki AQP1 mRNA ekspresyonlarının anlamlı düzeyde arttığı (p<0,001) tespit edildi. DM grubunda, KY grubuna kıyasla AQP1 mRNA ekspresyonlarının anlamlı bir şekilde arttığı, DM ve KY birlikteliği olan gruba göre de az olduğu tespit edildi. KY grubuna göre, DM grubundaki AQP1 mRNA ekspresyonlarının anlamlı bir şekilde arttığı, kontrol grubunda ise az olduğu tespit edildi. Kontrol grubuna göre, DM, KY ve DM ve KY birlikteliği olan grup kalp dokularındaki AQP4 mRNA ekspresyonlarının anlamlı düzeyde arttığı (p<0,001), tespit edildi. KY grubuna göre, DM gruplarındaki AQP4 mRNA ekspresyonlarının anlamlı bir şekilde arttığı, DM ve KY birlikteliği olan gruba göre de az olduğu tespit edildi. Sonuç: DM, KY ve DM ve KY birlikteliği olan gruplarda AQP1 ve AQP4 ekspresyonlarında artış saptanmıştır. Bunun yanında DM grubunda KY grubuna göre her iki AQP ailesinde artışın daha fazla olduğu görüldü. DM'ye bağlı AQP ekspresyonu KY bağlı kardiyak ekspresyondan daha fazla ve şiddetli olduğu gösterilmiştir.