Erzurum-Uzundere Karayolu Şevlerinde Doğal Olarak Yetişen Bitkilerin Estetik ve Fonksiyonel Yönden Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hilal YILMAZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hasan YILMAZ

Özet:

Peyzaj planlama çalışmalarının en önemli materyalini doğal bitkiler oluşturmaktadır. Fakat,Erzurum ve çevresinde doğal olarak yetişebilen ağaç, çalı ve otsu bitki türlerinin yapılacakpeyzaj düzenleme çalışmalarında kullanımları yaygın değildir. Bu araştırma ile ekstrem iklim veyetişme ortamı şartlarında doğal olarak yetişebilen otsu ve odunsu bitki türleri tespit edilmiştir.Bu araştırma 2005-2006 yıllarında, Erzurum-Uzundere karayolu boyunca yapılmıştır. Çalışmaalanı fitocoğrafik konumu ile A8 ve A9 karelerinin kesiştiği alan üzerinde bulunmaktadır.Araştırma 875-2119 m'ler arasında bulunan karayolu şevleri boyunca yürütülmüştür. İran-Turanve Avrupa-Sibirya floristik bölgelerinin kesişim noktasında bulunan çalışma alanımikroklimatik bir iklim özelliği göstermesine rağmen Erzurum merkez ile iklim ve rakımbakımından benzerlik göstermektedir. Erzurum-Uzundere karayolu şevleri boyunca doğalolarak yetişen otsu ve odunsu bitkilerin yayılışları, yetişme ortamı özellikleri ve dendrolojiközellikleri yerinde gözlem ve analizlerle beraber Braun-Blanquet (1932)'nin transekt (hat) vefloristik analiz yöntemleri kullanılarak tespit edilmiştir.Araştırma alanında yapılan çalışmalar sonucunda peyzaj planlama çalışmalarında değişikamaçlar için kullanılabilecek 22 familyaya ait 41 odunsu bitki türü ile, 48 familyaya ait 286 otsubitki türü tespit edilmiş ve bunların estetik ve fonksiyonel özelliklerine göre peyzaj planlamaçalışmalarında kullanım olanakları üzerinde durulmuştur. Tespit edilen odunsu ve otsu bitkitürlerinin hepsi peyzaj onarım çalışmalarında ve karayolu kenarı, orta refüj ve otoparkplanlamalarında, tespit edilen odunsu bitkilerden %43.5 kaya ve kuru duvar bahçelerinde,%23.1 yer örtücü olarak, %64.1 estetik özelliklerinden dolayı kullanılabilecekleri sonucunavarılmıştır. Ayrıca çalışma alanında tespit edilen otsu bitki türlerinden %24.6 kaya ve kuruduvar bahçelerinde, %14.6 yer örtücü olarak, %11.4 su bahçesi düzenleme çalışmalarında,%36.1 kentsel mekanlar da yapılan tasarımlarda kullanılabilecekleri sonucuna varılmıştır.2006, 178 sayfaAnahtar Kelime: Otsu-Odunsu bitkiler, Karayolu şevi, Peyzaj Planlama, Erzurum-Uzundere.