Perkütan nefrolitotomi yapılacak hastalarda ultrasonografi eşliğinde uygulanan quadratus lumborum bloğunun postoperatif opioid tüketimine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UĞUR PEKSÖZ
Danışman: Mine ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın primer amacı; perkütan nefrolitotomi yapılacak hastalarda USG eşliğinde Uygulanan Quadratus Lumborum Bloğunun (QLB-3) postoperatif opioid tüketimine etkisini araştırmaktır. Materyal ve Metod: Fakültemizden etik kurul onayı alındıktan sonra elektif koşullarda üroloji kliniğince opere edilmesi planlanan, tek taraflı perkütan nefrolitotomi (PCNL) yapılacak, preanestezik degerlendirmede ASA (American Society of Anesthesiologists) risk sınıflaması I-II olan, 18-60 yaş arası 40 olgu, bilgilendirilmiş gönüllü onam formunun okutulup onay alınması ardından dahil edildi. Hastalar randomize olarak kapalı zarf yöntemi kullanılarak iki gruba ayrıldı. Quadratus Lumborum Blok grubu(Grup OLB) (n=20) ve kontrol grubu(Grup K) (n=20) olmak üzere belirlendi. Olgular operasyon öncesi 8 saat aç bırakıldı. Grup QLB'deki olgular operasyondan 30 dk önce rejyonel anestezi odasına alındı. Burada nabız, kan basıncı ve SpO2 monitorizasyonu sağlandı. 22 G intravenöz branül (Polyflon, India) ile damar yolu açıldı. Opere edilecek taraf üstte olacak şekilde lateral dekübit pozisyon verildi. İşlem yapılacak bölge ve konveks USG probu steril olarak hazırlandı. USG ile önce batın ön duvar kasları olan m.eksternal oblik, m.internaloblik ve m.transversus abdominis görüntülendi. Daha sonra USG probu laterale doğru kaydırılarak transvers çıkıntı, quadratus lumborum kası ve psoas kası görüntülendi. 10 cm'lik blok iğnesi ile in-plane teknikle girişim yapıldı. Quadratus lumborum kasının posterior fasyasının arasına girildi.2 ml serum fizyolojik ile iğnenin yeri doğrulandıktan sonra 20 ml %0,25'lik bupivakain ile blok işlemi uygulandı.20. dk sonunda T10-L1 dermatomlarında soğuk/sıcak testinde his kaybı olan hastalarda blok başarılı kabul edildi ve vaka çalışmaya dahil edildi.Kontrol grubundaki hastalara herhangi bir işlem yapılmadı. Cerrahi işlem için her iki grubada aynı indüksiyon ilaçları ve teknikleri ile genel anestezi uygulandı. Daha sonrasında her iki gruptaki hastalar prone pozisyona alınarak cerrahiye teslim edildi. Hastalara ameliyat sonrası anestezi sonrası bakım ünitesinde (PACU) hasta kontrollü analjezi cihazı (PCA) ile postoperatif ağrı tedavisine başlandı. Fentanil ile hazırlanan PCA cihazı; konsantrasyon 10 mcg/ml, loadıng dose 50mcg, kilitli kalma zamanı 20 dakika, bolus 25 mcg ve bazal infüzyon olmadan programlandı ve 24 saat devam etti. Postoperatif fentanil tüketimi 0-4 saat, 4-8 saat, 8-24 saat ve 24 saatlik toplam ilaç miktarı kaydedildi. Bulantı kusma, kaşıntı, kabızlık ve idrar retansiyonu gibi opioidlere bağlı yan etkiler varsa kaydedildi.İlk analjezi ihtiyaç zamanı (blok yapıldıktan sonra PCA cihazından ilaç istem zamanı arasındaki süre) dakika olarak kaydedildi.Postoperatif ağrı düzeyleri PACU'da, 1., 2., 4., 8., 12. ve 24. saatlerde VAS ile değerlendirildi. Derlenme odasında ve takipleri sırasında VAS skoru 4 ve üzeri olan tüm hastalara rescue analjezik olarak 25 mg meperidin yapıldıve kaydedildi. Bulgular: Gruplar arasında demografik verilerde, cerrahi ve anestezi sürelerinde, opere edilen taraf (sağ veya sol) ve taş özellikleriarasında fark bulunmadı. Aktivite ve dinlenme sırasında ölçülen VAS değerleri Grup QLB'de, Grup K'ya göre istatistiksel olarak anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.05). Tüm zamanlarda tüketilen fentanil miktarları, Grup QLB'de, Grup K'ya gore istatistiksel olarak anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.001). 24 saatlik toplam meperidin tüketim miktarları Grup QLB'de, Grup K'ya göre istatistiksel olarak anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.001). PCA istenen ve PCA verilen sayıları Grup QLB'de, Grup K'ya göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük bulundu (p<0.001). İlk PCA istem zamanları Grup QLB'de, Grup K'ya gore istatistiksel olarak anlamlı şekilde geç bulundu (p<0.001). Opioid tüketimine bağlı oluşan yan etkilerden kaşıntı Grup QLB'de anlamlı düşük saptanırken diğer yan etkilerde fark bulunmadı (p<0.001). Sonuç: Biz bu çalışmadaPCNL işlemi yapılan hastalara USG eşliğinde uygulanan QLB (QLB-3)'nin postoperatif dönemde, VAS değerlerini, opioid tüketimini ve ek analjezik ajan ihtiyacını azalttığını tespit ettik. Bu blok işleminin PCNL sonrası dönemde etkin bir analjezi sağladığı sonucuna vardık.