Evcil ördek (anas domestica) ve evcil kaz (anser domesticus) neurocranium'u üzerinde karşılaştırmalı makro-anatomik incelemeler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Anatomi Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSHAK TAN
Danışman: Derviş Özdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Evcil Ördek (Anas domestica) ve Evcil Kaz (Anser domesticus) Neurocranium'u Üzerinde Karşılaştırmalı Makro-Anatomik İncelemeler Amaç. Çalışma, Evcil ördek ile Evcil kaz neurocranium'larını incelemek ve her iki türdeki farklılıkların araştırılması amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot. Araştırmada materyal olarak, Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Çiftliği'nden temin edilen on adet evcil kaz kafatası ( beş adet dişi, beş adet erkek) ve on adet evcil ördek kafatası ( beş adet dişi, beş adet erkek) kullanıldı. Evcil ördek ve evcil kaz kafatasları, yaklaşık olarak altmış dakikalık süreyle ayrı ayrı kaynatıldıktan sonra, temizlendi. Makroanatomik incelemeler için neurocranium'u oluşturan kemikler çeşitli açılardan fotoğraflandı. Bulgular. Neurocranium'un; os occipitale, os sphenoidale, ossa parietalia, ossa frontalia ve ossa temporalia'dan oluştuğu gözlendi. Foramen magnum'un evcil ördek ve evcil kazda; vertical ve nuchal pozisyonda bulunduğu, deliğin altında atlas ile eklem yapan tek çıkıntılı olan condylus occipitalis'in yer aldığı belirlendi. Ossa parietalia'nın kafatası tavanının caudal kısmının lateral kısmını oluşturduğu ve her iki türde dorsal yüzeylerinin konveks olduğu görüldü. Ossa frontalia'nın; evcil ördekte uzun ve ince, evcil kazda ise biraz daha geniş olduğu tespit edildi. Her iki türde de ossa frontalia'nın ossa parietalia'dan çok daha geniş olduğu gözlendi. Fontanella'nın hem ördek hem de kazda iki adet delik halinde olduğu belirlendi. Her iki türde de os sphenoidale'nin üçgen şeklinde olduğu, cavum cranii'nin ventral duvarının oluşumuna katıldığı, parasphenoidale ve basisphenoidale olmak üzere iki kısımdan oluştuğu görüldü. Evcil ördek ve evcil kazda pars nasalis' in çok iyi geliştiği ve processus orbitalis ile processus supraorbitalis adında iki çıkıntıya sahip olduğu görüldü. Materyallerin her ikisinde de os interparietale'nin bulunmadığı ve os ethmoidale'nin de viscerocranium kemiklerinin oluşumuna katıldığı saptandı. Sonuç. Sonuç olarak; evcil ördek ile evcil kaz neurocranium'unu oluşturan kemikler arasında bazı farklılıkların olduğu, bu farklılıkların taksonomide ve zooarkeolojik çalışmalarda kullanılabileceği kanısına varıldı. Anahtar Kelimeler: Anatomi, Evcil ördek (Anas domestica), Evcil kaz (Anser domesticus), Neurocranium.