Nefrektomi sonrası i.V. parasetamolün hasta kontrollü analjezi ile oluşturulan analjezi kalitesine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELMA SAVAŞ ÜNAL
Danışman: Fuat ERDEM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, genel anestezi altında nefrektomi yapılan hastalarda preemptif olarak uygulanan iv Parasetamolün postoperatif analjezi için hasta kontrollü analjezi (HKA) ile verilen fentanil dozuna ve yan tesirleri üzerine etkileri araştırıldı.ASA 1 veya 2, 18-70 yaş arası, genel anestezi altında elektif nefrektomi planlanan 60 hasta çalışmaya dâhil edildi. Olgular rastgele zarf yöntemi ile eşit üç gruba ayrıldı. Tüm olgularda anestezi standardize edildi. Anestezi indüksiyonu propofol + rokuronyum bromür ile yapılırken anestezi idamesi oksijen içinde %65 N2O ve %1-1.5 sevofluran ile sağlandı. Fentanil Grubundaki (FG) hastalara sadece fentanille intravenöz yolla hasta kontrollü analjezi (HKA) uygulandı. Parasetamol Grubundaki (PG) hastalara ise HKA ile fentanile ek olarak ilk dozu ekstübasyondan 30 dakika sonra derlenme odasında olmak üzere, Preemptif Parasetamol Grubundaki (PPG) hastalara ise HKA ile fentanile ek olarak ilk dozu entübasyondan 30 dakika önce bitmek üzere 6 saatte bir toplam 4 kez iv 1 gr parasetamol uygulandı. Olgular, postoperatif 2. 4. 8. 12. ve 24. saatlerde VAS skoru, kan basıncı ve kalp hızı, 4. ve 12. saatlerde sedasyon skoru, 4. ve 24. saatlerde bulantı-kusma skoru, 24. saatte hasta memnuniyeti skalası ile takip edildi. Yan etkiler (kaşıntı, bulantı-kusma, sedasyon, solunum depresyonu) ve 4., 12., ve 24. saatlerde toplam fentanil kullanım dozu kaydedildi.Gruplar arasında demografik veriler açısından fark yoktu (p>0.05). Postoperatif 24 saatte toplam fentanil tüketimi FG'da (1009 ± 139.361 µg), PG (752.25 ± 112.665 µg) ve PPG'a (761.10 ± 226.625 µg) göre daha yüksek bulundu (p=0.001). Yan etki açısından değerlendirildiğinde hiçbir grupta solunum depresyonu, bradikardi ve hipotansiyon görülmedi. Gruplar arasında kaşıntı, sedasyon skoru, postoperatif analjezi memnuniyeti açısından değerlendirildiğinde gruplar arasında fark gözlenmedi. Postoperatif erken dönemde (0-4 saat) bulantı kusması skoru FG'da, PG ve PPG'a göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0.012).Sonuç olarak, genel anestezi altında nefrektomi yapılan olgularda iv parasetamolün HKA ile verilen fentanile eklenmesinin fentanil dozunu azalttığı, ancak preemptif kullanılmasının fark yaratmadığı görüldü. Ayrıca iv parasetamolün fentanille uygulanan HKA'ya eklenmesinin erken dönemde postoperatif bulantı kusma sıklığını azalttığı görüldü.Anahtar Kelimeler: İ.V. HKA, Fentanil, Parasetamol, Nefrektomi