Erzurum Arkeoloji Müzesi Kura-Aras Kültürü Ocakları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nurdan ÇALKAYA
Danışman: Mehmet Işıklı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yakındoğu Arkeolojisinde Erken Transkafkasya veya Kura-Aras Kültürü isimleri ile tanınan bir kültürel birliktelik, MÖ. 4. Binyılın sonlarından, MÖ. 2. Binyılın başlarına değin, kendine has mimarisi, siyah yüzeyli, iyi derecede açkılı, el yapımı çanak çömleği ve kendine özgü ocakları ile Kafkas Dağlarından, Kuzeybatı İran'a Doğu Akdeniz Kıyılarından, Toroslara ve Doğu Anadolu Bölgesinin neredeyse tümü de içine alan çok geniş bir alanda yayılım göstermiştir. Bu coğrafyaların en önemli alt kültür bölgelerinden biri de Türk Tarih Kurumu ve Atatürk Üniversitesinin desteği ve teşviki ile araştırmaların başladığı ve kültürün önemli yerleşimlerini barındıran Erzurum yöresidir. Başta ana malzeme grubumuzu veren Erzurum sınırları içindeki Karaz, Pulur, Güzelova ve Sos Höyük ocakları başta olmak üzere, birer örnek ile temsil edilen Cinis ve Bayburt Büyüktepe Höyük kazılarından ele geçen ve bugün halen Erzurum Arkeoloji Müzesinde korunmakta olan 60 adet Kura-Aras Kültürü ocakları tez kapsamında değerlendirmeye alınmıştır. Kura-Aras Kültürünün karakteristik bir özelliği olan bu ocaklar bilim insanlarınca andiron, portatif ocak, kap altlığı, seyyar altar gibi isimlerle anılmıştır. Şimdiye kadar bilimsel anlamda fazla değerlendirilmemiş olan ocakların başta terminolojisi olmak üzere, tipolojisi ve ne amaçla kullanıldığı gibi konular problemlidir. Yapacağımız çalışma ile Erzurum Arkeoloji Müzesi Kura-Aras Ocakları tipolojik, kronolojik olarak incelenerek diğer bölgeler ile olan farklılıkları ortaya konacak ve bir terminoloji belirlenmeye çalışılacaktır.