Dissosiyatif kimlik bozukluğu ve sinematografik anlatım: Filmlerde ruhsal durumların görselleştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo Televizyon Ve Sinema Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL KARANLIKBULUT
Danışman: Serhat Erdem
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, dissosiyatif kimlik bozukluğu (DKB) ve diğer ruhsal durumların sinemada sinematografik öğeler aracılığıyla nasıl görselleştirildiğini incelemektedir. Araştırmada öncelikle sinematografi kavramı ve temel öğeleri açıklanmış, ardından DKB tanımlanarak psikoloji ile sinema arasındaki ilişki ele alınmıştır. Çalışmanın örneklemini 2000–2024 yılları arasında yayınlanmış, IMDb'de yüksek puan almış ve ruhsal bozuklukları konu edinen beş film oluşturmaktadır: Split (2016), Black Swan (2010), Shutter Island (2010), A Beautiful Mind (2001) ve The Machinist (2004). Bu filmler, nitel bir analiz yöntemiyle; kamera açıları ve hareketleri, ışık ve renk kullanımı, ses ve müzik, kurgu ve montaj, mekân tasarımı gibi sinematografik unsurlar üzerinden değerlendirilmiştir. Bulgular, sinematografik öğelerin ruhsal bozuklukların aktarımında kritik bir işlev üstlendiğini göstermektedir. Kamera kullanımı zihinsel parçalanmaları ve gerçeklik algısındaki çatışmaları yansıtırken, ışık ve renk karakterlerin psikolojik dalgalanmalarını görünür kılmaktadır. Ses ve müzik, izleyiciyi karakterlerin duygusal yoğunluğuna ortak ederken; kurgu ve montaj gerçeklik ile hayal arasındaki sınırları belirsizleştirmektedir. Zaman manipülasyonu parçalanmış bilinç deneyimini görselleştirirken, mekân tasarımı karakterlerin sıkışmışlık ve yabancılaşma duygularını sembolize etmektedir. Sonuçta, sinema yalnızca ruhsal bozuklukların temsiline aracılık eden bir sanat dalı değil, aynı zamanda izleyiciye bu deneyimi yaşatan güçlü bir anlatım biçimidir. Bu yönüyle çalışma, sinema ve psikoloji alanlarına disiplinlerarası katkı sağlamaktadır.