Sinematografik anlatıda voyörizm: Arka Pencere ve Röntgenciler filmleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo Televizyon Ve Sinema Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜLKİYE KİŞİ

Danışman: Yusuf Yurdigül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sinematografik anlatı bağlamında ele alınan voyörizm temasını, Alfred Hitchcock'un Rear Window ve Michael Mohan'ın The Voyeurs filmleri üzerinden, cinsellik, şiddet, psikolojik buhran, kültür kategorileri çerçevesinde incelemektedir. Ele alınan her iki filmde de sadece merak ve röntgenleme eylemi yoktur. Aynı zamanda bastırılmış arzuların dışa vurma biçimleri olarak ele alınır. Voyörizm, sinemada bireysel psikolojik yönelimleri ve aynı zamanda modern toplumda izleme ve röntgenleme ilişkisi bağlamında kullanılan bir kavramdır. Röntgenleme eylemi sadece başka insanların mahremiyetine değil aynı zamanda karakterlerin kendi bastırılmış arzularına da yönelir. Bu nedenle filmler bireyin insanlarla ve kendisiyle olan çatışmalarını sinematografik anlatım biçimiyle yansıtmıştır. Bu nedenle çalışmada voyörizmin psikanalitik ve sosyolojik sorunlarını ele alarak, sinemanın izleyiciyi röntgenci konumuna nasıl getirdiği tartışılmıştır. Rear Window ve The Voyeurs filmleri, anlatı biçimleri, kamera açıları karakterler bakımından analiz edilmiştir. Bu çalışmada, sinemanın görsel dili ile voyörizmi yeniden nasıl ortaya koyduğu ve seyirci üzerindeki etkilerini göstermeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmayı daha iyi açıklamak ve anlatabilmek, aynı zamanda da araştırmanın amacına ulaşabilmek için nitel araştırma yöntemlerinden biri olan kategorik içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Örneklem yöntemi amaçlı örnekleme olarak belirlenmiştir.