Modern sanatta kompozisyonun köklü değişimi; dışavurumculuk


Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATİH KARAKAYA

Danışman: Menduha Satır Kayserili

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZ SANATTA YETERLİK TEZİ "MODERN SANATTA KOMPOZİSYONUN KÖKLÜ DEĞİŞİMİ; DIŞAVURUMCULUK" FATİH KARAKAYA Ocak 2025, 261 sayfa Resim sanatında anlatım bireyseldir ve sanatçı bunu kendine has yaklaşımla, dışa vurur. Gerçeği arayan ve gerçeği ifade etmek isteyen sanatçı, sınırsız düşünce özgürlüğünün kendine sunduğu bakış açısıyla duyguyu plastik olarak var etme, dışa vurma kaygısı yaşar. Dışavurum bu bağlamda bütün sanat disiplinlerinin ana arteri hükmündedir. Nitel olarak çalışılmış bu araştırmanın amacı; modern sanat süreci içerisinde resim sanatının temel unsuru olan kompozisyonun geleneksel yapısının kökten bir değişime uğradığı dışavurumcu (eksprestyonist) dönemin kompozisyon ve kurgu anlayışının incelenerek, günümüz Dışavurumcu resim sanatı ile etkileşimini ortaya koymaktır. Dışavurumcu yaklaşımlar bağlamında özellikle de başta resim sanatı olmak üzere, diğer disiplinlerin kompozisyon anlayışlarının günümüz sanatıyla olan ilişkisi ve günümüz sanat eserlerinin oluşumundaki rolünü de incelemektir. Ayrıca farklı disiplinlerdeki kompozisyon-kurgu ilişkilerini resim sanatı temelinde sorgulanarak elde edilecek bilgiler ışığında yeni bir dizi plastik öneride bulunmaktır. Modern sanattaki Dışavurumcu resmin kompozisyon unsurlarının (Biçim, Denge, Ritim-Hareket, Renk-Armoni, Birlik İlkesi, Değişiklik ilkesi, Üslup, Espas, Vb.) geleneksel dizgiden kopuş sürecini ve dışavurumcu resmin modern resim anlayışı içindeki önemini başlangıcından günümüze kadar olan süreç içinde etkilerini keşfetmek, anlamak ve yorumlamaktır. Anahtar Kelimeler: Dışavurumculuk (Ekspresyonizm), dışavurum, modern sanat, modernizm, kompozisyon, renk, biçim, ifade