Kronik böbrek yetmezliği olan hastaların çene kemiklerindeki radyografik bulguların fraktal analiz yöntemi kullanılarak bilgisayar yardımı ile incelenmesi

---

Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSMAİL GÜMÜŞSOY

Danışman: Özkan Miloğlu

Özet:

Kronik böbrek yetmezliği (KBY) kemik ve mineral metabolizması değişiklikleri ile yakından ilişkilidir. KBY'de görülen D vitamini eksikliği, hiperparatiroidizm, kronik heparin kullanımı gibi çeşitli faktörlerin kombinasyonundan oluşan kötü tablo sayesinde kemik yapıda değişiklikler ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı; KBY'ye sahip bireylerde mandibular kemikte meydana gelen trabeküler yapı değişimlerinin fraktal analiz yöntemiyle tespit edilmesidir. Çalışmamızda 36 evre 5 KBY hastasının panoramik radyografileri üzerinde box-conting yöntemi kullanılarak ImageJ programı ile fraktal analiz yapılmıştır. Hastaların fraktal boyut (FB) değerleri ile kontrol grubu olan 36 sağlıklı bireyin aynı yöntemle belirlenen FB değerleri karşılaştırılmıştır. Ayrıca KBY hastalarının son 3 aya ait ortalama biyokimyasal ( PTH, Ca, P, CaxP, ALP, D vitamini) parametreleri ile FB değerleri analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre KBY'li hastalarda FB değerleri kontrol grubuna kıyasla istatiksel olarak anlamlı derecede düşük olarak saptandı (p<0,05). Hemodiyaliz ile tedavi edilmekte olan KBY hastalarının ortalama FB değerleri periton diyalizi ile tedavi edilmekte olan KBY hastalarının ortalama FB değerlerinden daha düşük bulundu. (1,3678'e karşı 1,3755) Hastaların ortalama PTH değerleri 433,07±310,3 pg/ml, Ca 8,98±0,9 mg/dl, P 5,78±2,1 mg/dl, CaxP 50,88±17,3 ALP 81,69±34,9 U/L ve ortalama D vitamini değerleri 19,35±13,3 ng/ml olarak saptandı. Hastaların biyokimyasal parametreleri ile fraktal analiz sonuçları arasında anlamlı bir bağlantı yoktu. KBY hastalarındaki kemik yapı değişimlerinin teşhisinde altın standart metod kemik biyopsisidir. Fakat invaziv bir yöntem olduğundan dolayı rutin olarak kullanılmamaktadır. KBY hastalarının çene kemiklerinde trabeküler yapıdaki değişimlerin ortaya konulmasında panoramik radyografilere uygulanan fraktal analiz yöntemi; non-invaziv, kolay uygulanabilir ve efektif bir uygulamadır.