Üçgen tasarımlı berkitmeli korniyerler ve T kesitli birleşimlerde moment dönme davranışının deneysel ve sayısal olarak incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mahmut KILIÇ
Danışman: Abdulkadir Cüneyt Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kiriş-kolon birleşimleri çerçeve sistemlerin davranışında önemli rol oynamaktadır. Yarım asırı aşkın süredir kiriş-kolon davranışları hem deneysel hem de teorik olarak incelenmektedir. Çelik yapılarda kullanılan hesap yöntemlerinde kiriş kolon birleşimleri mafsallı ya da rijit olarak kabul edilmektedir. Bu teorilere göre rijit birleşimlerde elemanlarda yerel dönme olmamakta, dışardan bir moment etkidiğinde bu moment elemanların rijitlikleriyle orantılı olarak dağıtılmaktadır. Ancak gerçekte birleşimler ne tam rijit ne de tam mafsallı olmaktadır. Son yıllarda yapılan deneysel çalışmalarda birleşimlerin yarı rijit kabul edilmesiyle daha doğru sonuçlar elde edildiği gözlemlenmiştir. Bu araştırma kapsamında literatürde olan birleşim tiplerinden farklı olarak iki tip birleşim çeşidinin davranışının belirlenmesi için çeşitli deneylerle birlikte sayısal modellemeler yapılmıştır. Bu birleşimlerden ilkinde alt korniyerli T birleşimler çalışılmış, fakat literatürden farklı olarak T birleşim elemanı levhalardan; kaynaklanarak değil 1/2 IPE profilinden elde edilmiştir. Böylece, T birleşimlerin kaynaklarında meydana gelen işçilik hataları, kırılma noktası oluşumu, yerinde kaynağın iyi performans gösterememesi gibi problemlerin ortadan kaldırıldığı düşünülmektedir. ½ IPE profilinden imal edilecek T birleşimin davranışı hakkında yeterli bilgiye sahip olabilmek ve böylece kullanım imkânı sağlayabilmek için gerekli çalışmalar yapılmıştır. İkinci birleşim tipinde ise, birleşimin davranışını geliştirmek için IPE profillerden elde edilen berkitmelerin kirişin alt ve üst başlığında kullanımı incelenmiştir. Ayrıca, bu tez kapsamında bu iki tip birleşim için birleşim boyutlarındaki değişimin birleşim davranışına etkileri gözlemlenmiş, böylece birleşim elemanlarının optimum boyutları hakkında bilgi sahibi olunmuştur. Elde edilen veriler ışığında sayısal modelleme yapılarak yarı rijit birleşimlerin genel olarak moment dönme ilişkisi ve davranışı sayısal olarak modellenmiştir. Böylece deneylerle kalibre edilmiş model sayesinde deneyi yapılmamış birleşimler için de gerçek davranışa en yakın sonuçlar elde edilmiştir. Kolon ve kirişden oluşan çelik çerçeve sistemimiz laboratuvardaki donatılı beton kütleye ankre edilmiş. Otomotik hidrolik basınç aleti yardımıyla yükleme yapılmış, yük hücresi yardımıyla veriler kaydedilmiştir. Deformasyon ve eğimler, gerinim ölçerler (strain gauge) ve deformasyon ölçüm cihazları (LVDT) yardımıyla ölçülerek datalogger (veri toplama) cihazı yardımıyla bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Bu verilerin toplanmasından sonra moment-dönme eğrileri çizdirilerek ve bu eğriler yardımıyla rijitlik, dönme kapasitesi ve moment dayanımı ile ilgili bilgiler elde edilmiştir. Deney verileri ışığında sonlu elamanlar modelleri kurulmuştur.