Hanehalkı tasarruf tercihlerinin kesikli tercih modelleriyle incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRANUR ÇEBİ KARAASLAN

Danışman: Erkan Oktay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tasarruf en basit haliyle gelirin harcanmayan veya arta kalan kısmı olarak nitelendirilmektedir. Tasarruflar kamu tasarrufları, ulusal tasarruflar ve özel tasarruflar olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Hanehalkı tasarrufları özel tasarruflar içinde yer almaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için ekonomik ilerlemenin en önemli basamaklarından biri olan hanehalkı tasarruflarını etkileyen faktörleri belirlemek ve hanehalkı reislerinin tasarruf tercihleri ile ilgili davranış biçimleri hakkında karar vericilere politika ve faaliyetlerini belirlemeleri açısından yol gösterici olmaktır. Bu amaç doğrultusunda demografik, ekonomik, sosyal ve çevresel faktörlerin tasarruf yapma durumu ile tasarruf tercihleri üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla binary lojistik, binary probit, multinominal lojistik, multinominal probit ne nested lojistik regresyon analizleri yapılmıştır. Tez çalışmasında, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 2015-2017 yılları arasında yapılan Hanehalkı Bütçe Araştırması verileri kullanılmıştır. Çalışma neticesinde; hane reisinin mesleği, eğitim durumu, cinsiyeti, yaşı, medeni durumu, hanehalkı büyüklüğü, konut özellikleri, refah düzeyi göstergeleri, sigara kullanım alışkanlığı, dışarıda yemek yeme alışkanlığı, sinema alışkanlığı, pazara gitme alışkanlığı ve anket yılı faktörlerinin hanelerin tasarruf tutumları üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: İkili Tercih Modelleri, Çoklu Tercih Modelleri, Hanehalkı Tasarruf Tercihleri