DEĞİŞİK IŞIKLANDIRMA PROGRAMI ve YERLEŞİM SIKLIĞININ BROYLERLERDE PERFORMANS ve BAZI STRES PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Anabilim Dalları Bilimsel Hazırlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hüseyin DAŞ

Danışman: Ekrem Laçin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, farklı aydınlatma programı ve yerleşim yoğunluğunun besi performansı, kesim ve karkas özellikleri ile bazı stres parametreleri [Heterofil-Lenfosit oranı (H/L), Tonik İmmobilite testi (Tİ), Yürüme Skoru (GS)] ve Tibial Dischondroplasia (TD) üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Denemede ticari bir kuluçkahaneden elde edilmiş 480 adet bir günlük erkek civciv (Ross 308) kullanılmıştır. Civcivlere üç farklı aydınlatma programının [Sürekli Aydınlatma (SR): 24 saat aydınlık; Sabit Aydınlatma (SB): 16 saat aydınlık, 8 saat karanlık; Kesikli Aydınlatma (KS): 4 saat aydınlık, 2 saat karanlık] uygulandığı farklı bölmelere yerleştirilmiştir. Her bir aydınlatma grubu kendi içerisinde iki ayrı yerleşim yoğunluğunda [Normal Yerleşim Yoğunluğu (NY): 12 broyler/m2, Yüksek Yerleşim Yoğunluğu (YY): 20 broyler/m2] beşer tekrar olacak şekilde deneme düzeni oluşturulmuştur. Deneme 42 gün sürdürülmüştür.Deneme sonu canlı ağırlık, kümülatif canlı ağırlık artışı, günlük yem tüketimi, kümülatif yem tüketimi, kümülatif yemden yararlanma oranı ve yaşama gücü değerleri SR grubunda NY ve YY sıklığında sırasıyla 2530-2408 g, 2389-2267 g, 209-208 g, 4339-4180 g, 1.81-1.84 ve % 100-95 olarak, SB grubunda NY ve YY sıklığında aynı sırayla 2394-2374 g, 2250-2233 g, 202-210 g, 4117-4173 g, 1.83-1.87 ve % 96.70-99.00, KS grubunda ise NY ve YY sıklığında sırasıyla 2405-2393 g, 2264-2250 g, 197-216 g, 4091-4193 g, 1.81-1.86 ve % 96.70-95.00 olarak belirlenmiştir. Aydınlatma ve yerleşim sıklığının canlı ağırlıklar üzerine etkisi önemli (P 0.05). Muamele grupları arasında aydınlatma programı ve yerleşim sıklığının Tİ ve TD değerleri üzerinde önemli bir farklılık oluşturmadığı (P>0.05), GS değerleri üzerine yerleşim sıklığının çok önemli olduğu (P<0.01), H/L oranını değerleri üzerine ise yerleşim sıklığı ve aydınlatma süresi etkisinin çok önemli (P<0.01) olduğu belirlenmiştir. Kesim ve karkas özelliklerinden taşlık ağırlığı değerleri üzerine aydınlatma programlarının önemli (P<0.05), yüzde kalp ağırlığı değerleri üzerine yerleşim sıklıklarının önemli (P<0.05), göğüs ağırlığı değerleri üzerine aydınlatma programların çok önemli (P<0.01) ve bütün but ağırlığı değerleri üzerine ise yerleşim sıklığının etkisinin önemli (P<0.05) olduğu tespit edilmiştir.Sonuç olarak SR aydınlatma programının besi ve karkas özellikleri üzerine olumlu etkilerinin olduğu, ancak belirlenen stres parametreleri dikkate alındığında ise hayvan refahı açısından SB veya KS gruplarından biri tercih edilebilir.