Açık Eğitsel Kaynakların Yükseköğretimde Sürdürülebilirliğine Yönelik Stratejilerin Belirlenmesi, Uygulanması ve Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLARA ARZUGÜL AKSOY
Danışman: Engin Kurşun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma ile açık eğitsel kaynakların yükseköğretimde sürdürülebilirliğine yönelik stratejilerin belirlenmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Araştırmada tasarım temelli araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynakları; Atatürk Üniversitesi açık eğitsel kaynak platformları kurulum ekibi, kullanıcı olmayan öğreticiler, idareciler, strateji ekibi, diğer açık eğitsel kaynak girişimcileri, sistem mesajları, platform veri ve alanyazın dokümanlarından oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşme, yapılandırılmamış görüşme ve odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Doküman incelemesi ve görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilerek sunulmuştur. Bulgular: Açık eğitsel kaynakların sürdürülebilirliğini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılan doküman incelemesinde platform, öğretici, öğrenci, kurumsal ve ders tasarımı boyutlarında toplam 33 faktör elde edilmiştir. Atatürk Üniversitesi açık eğitsel kaynak platformları kurulum ekibi görüşmelerinde tanıtım, platform, öğretici ve ders tasarımımı bağlamlarında faktörlere ulaşılmıştır. Kullanıcı olmayan öğreticilerle yapılan görüşmelerde yoğunluk, zaman aşımı, telif endişesi, iş yükü ve eksik bilgi faktörleri belirlenmiştir. Diğer açık eğitsel kaynak girişimcileri görüşmelerinde ise kalite, bireyselleştirilmiş öğretim ve ilgi çekici konular faktörleri ile doküman incelemesinde belirlenen 13 faktör tekrar ortaya çıkmıştır. Belirtilen veri kaynaklarından elde edilen faktörler birleştirilerek açık eğitsel kaynakların sürdürülebilirliğine yönelik 37 faktörden oluşan bir çerçeve sunulmuştur. İkinci araştırma sorusu için ise strateji ekibi, diğer açık eğitsel kaynak girişimcileri ve Atatürk Üniversitesi açık eğitsel kaynak platformları kurulum ekibi ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu veri kaynaklarından 26 ana strateji ve 17 alt strateji elde edilmiştir. Üçüncü araştırma sorusu kapsamında stratejilerin uygulamaya yansımaları değerlendirilerek nasıl uygulandıkları ve uygulanamayan stratejilerin hangi engellerle karşılaştıklarına yönelik bulgulara ulaşılmıştır. Sonuçlar: Araştırma sonucunda açık eğitsel kaynaklar için sürdürülebilirlik çerçevesi ortaya koyulmuştur. Bu çerçeve kurumsal, öğretici, öğrenci, platform ve ders tasarımı olmak üzere beş boyutta toplam 37 faktörü kapsamaktadır. İkinci araştırma sorusu kapsamında ulaşılan stratejiler bu faktörlerle ilişkilendirilerek sunulmuştur. Araştırma sürecinde bazı stratejiler açık eğitsel kaynaklar ekibinin ve iş modellerinin olmaması, açıklık kültürünün yetersiz olması, tanıtımların yetersiz olması, yönetim desteğinin zayıf kalması, öğreticilerin telif endişesi ve bürokratik engellerden dolayı uygulanamamıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda açık eğitsel kaynak girişimcilerine ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.