Güreşçilerde farklı ısınma şiddetlerinin metabolik yük ve performans parametreleri üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET KARTAL

Danışman: Elif Akkuş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı, güreşçilerde bireysel maksimal oksijen tüketim (MaxVO₂) değerlerine göre belirlenen farklı ısınma şiddetlerinin (%40, %50, %60 ve %70) metabolik yük ile aerobik ve anaerobik performans üzerindeki akut etkilerini incelemektir. Araştırmada farklı ısınma yoğunluklarının fizyolojik yanıtlar, kalp atım hızı (KAH) tepkileri ve performans çıktıları üzerindeki etkileri karşılaştırılmıştır. Yöntem: Tekrarlı ölçümlü deneysel tasarımla yürütülen çalışmaya, yaşları 18–20 yıl arasında değişen ve en az beş yıllık spor geçmişine sahip 10 aktif erkek güreşçi gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcıların MaxVO₂ değerleri artan yüklenmeli ısınma protokolü ile belirlenmiş ve bireysel koşu hızları hesaplanmıştır. Sporculara rastgele sırayla dört farklı ısınma şiddetinde koşu protokolü uygulanmıştır. Isınma ve egzersiz sonrasında alınan kapiller kan örnekleri taşınabilir laktat analizörü (Lactate Scout+) ile değerlendirilmiştir. Anaerobik performans Wingate Testi ile (%7,5 vücut ağırlığı direnciyle), aerobik performans ise Bruce Protokolü ile değerlendirilmiştir. Tüm veriler IBM SPSS 24.0 yazılımında tekrarlı ölçümler varyans analizi ile incelenmiştir. Bulgular: Isınma şiddetine bağlı olarak laktat değerlerinde anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0,05). Orta şiddetli ısınmaların (%50–60 MaxVO₂) anaerobik performans açısından daha elverişli olduğunu, Wingate zirve güç değerlerinin %50 MaxVO₂ protokolünde en yüksek düzeye (988±120 W) ulaştığı, %40 ve %60 ısınma protokollerinde daha düşük sonuçlar elde edildiği gözlenmiştir. Yüksek şiddetli ısınmalar ise (%70 MaxVO₂) daha yüksek post-egzersiz laktat yanıtı ve göreli performans düşüşü eğilimi göstermiştir. Sonuç: Bulgular, güreşçilerde ısınma şiddetinin bireysel MaxVO₂'ye göre düzenlenmesinin performansın optimize edilmesinde önemli olduğunu, orta şiddetli ısınmaların performansı desteklerken yüksek şiddetin performansı sınırlayabileceğini göstermektedir. Ancak sonuçların farklı sporcu gruplarında doğrulanmasına ihtiyaç vardır.