ANTİK ÇAĞ'DA DOĞU ANADOLU'DA TOPLUMSAL TABAKALAŞMA VE EŞİTSİZLİK

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇAĞLAYAN YÜCEBAŞ

Danışman: Yasin Topaloğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Antik Çağ boyunca Doğu Anadolu coğrafyasında şekillenen toplumsal yapılar, arkeolojik bulguların sunduğu verilerle birlikte değerlendirildiğinde, sınıfsal ayrışmaların ve eşitsizlik unsurlarının izleri açık biçimde takip edilebilmektedir. Bu araştırma da söz konusu coğrafyada; toplumsal tabakalaşma ve eşitsizlik olgularını, arkeolojik veriler ve kuramsal yaklaşımlar ışığında incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın kuramsal altyapısı, sosyoloji ve tarih disiplinlerinin kesişim noktasında yer alan sınıf, statü, iktidar, çatışma ve eşitsizlik kavramlarıyla örülmüştür. Bu bağlamda özellikle Antik Dönem'den Modern Dönem'e uzanan düşünürlerin tabakalaşma kuramları ile arkeolojik bulgular birlikte değerlendirilmiştir. Alan araştırması kapsamında ele alınan merkezlere dair buluntular, sosyal hiyerarşinin mekânsal yansımaları, gömü pratikleri, anıtsal mimari ve elit sınıfın izleri tartışılmıştır. Çalışma, maddi kültür öğeleri ile toplumsal yapı arasındaki ilişkiyi çözümleyerek, Doğu Anadolu'da Antik Çağ boyunca var olan hiyerarşik düzeni merkezine yerleştirmiştir. Bu çerçevede, Antik Çağ toplumlarının çok katmanlı yapısına ve eşitsizlik dinamiklerine ışık tutmaktadır.