Major üst batın cerrahisinde genel anestezi ve genel anestezi ile torakal epidural analjezi uygulamasının stres yanıt, albumin ve homosistein düzeylerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİNAN ÇELİK
Danışman: Canan Atalay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda major batın cerrahisi geçiren hastalarda genel anestezi ve genel anestezi ile birlikte uygulanan torakal epidural analjezinin nöroendokrin stres yanıt, inflamatuar yanıt (nötrofil ve akut faz reaktanları), postoperatif ağrı düzeyi ve homosistein seviyelerine etkisinin karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışmaya etik kurul izni alındıktan sonra, major batın cerrahisi uygulanacak ASA I-II, 18-65 yaş arası hastalar dahil edildi. Hastalar rastgele genel anestezi (Grup GA, n=30) ve genel anestezi + epidural analjezi (Grup GA+EA, n=30) olarak iki gruba ayrıldı. Grup GA+EA'daki hastalara anestezi indüksiyonu öncesi, T6-T7 veya T7-T8 intervertebral aralıktan epidural kateter takılarak 10 ml bolus şeklinde % 0,1'lik bupivakain verildi. Daha sonra her iki grupta da 2 mg/kg propofol, 1-1,5 mcg/kg fentanil ve 0.6 mg/kg rokuronyum ile anestezi indüksiyonu yapıldı. Grup GA'da anestezi idamesi % 50 N2O ve % 50 O2 içinde % 1,5 sevofluran uygulanarak sağlandı. İntraoperatif analjezi için ek olarak 50 mcg fentanil bir saat aralıklarla yapıldı. Grup GA+EA'da ise anestezi idamesi %50 O2 ve % 50 hava içinde % 1,5 sevofluran verilerek yapıldı. İntraoperatif analjezi için epidural kataterden saatte bir 10 ml % 0,1'lik bupivakain yapıldı. Postoperatif analjezi; GA grubunda intravenöz hasta kontrollü analjezi yöntemiyle (50 mcg bolus, 20 mcg/st bazal infüzyon, 15 mcg hasta kontrollü bolus ve 15 dakika kilit süresi) fentanil kullanılarak, GA+EA grubunda ise; operasyon bitiminde 3 mg morfin sülfat + 50 mcg fentanil 15 ml %0,9 NaCl içinde epidural kataterden uygulanarak sağlandı. Her iki grupta da olguların kan basınçları, kalp atım hızları, oksijen saturasyonları anestezi öncesi bazal değer olarak (T0) ve cerrahi insizyon sonrası 1. (T1), 5. (T2), 10. (T3), 15. (T4), 30. (T5), 60. (T6) ve 120. (T7) dakikalarda kaydedildi. İndüksiyon öncesi (M0), cerrahi bitiminde (M1), postoperatif 8. saat (M2) ve postoperatif 24. saatte (M3) kan örnekleri alınarak kortizol, glukoz, nötrofil sayısı, C-reaktif protein, eritrosit sedimantasyon hızı, prealbumin, seruloplazmin, albumin ve homosistein değerleri çalışıldı. Postoperatif dönemde hastaların 1., 2., 4., 8., 12. ve 24. saatlerde VAS skorları kaydedildi. Bulgular: Demografik veriler, anestezi ve cerrahi süreleri, kan kaybı ve transfüzyon gereksinimi, CRP, ESR, prealbumin, seruloplazmin, nötrofil sayısı ve kortizol konsantrasyonları bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Grup GA+EA'da sistolik arter basıncı (SAB) T2, T4, T5 ve T6 ölçüm zamanlarında, diastolik arter basıncı (DAB) T2, T3, T4 ve T5 ölçüm zamanlarında, ortalama arter basıncı (OAB) T2, T3, T4 ve T5 ölçüm zamanlarında ve kalp atım hızı T3, T4, T5 ve T6 ölçümlerinde istatistiksel anlamlı olarak daha düşük saptandı (p 0.05). M3 ölçümünde albumin konsantrasyonu grup GA+EA'da istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p=0.031), diğer ölçüm zamanlarında anlamlı farlılık yoktu. M1 ölçüm zamanında çalışılan homosistein konsantrasyonu grup GA'da grup GA+EA'ya göre istatistiksel anlamlı olarak yüksekken (p=0.049) diğer ölçüm zamanlarında anlamlı farklılık yoktu. VAS skorları grup GA+EA'da postoperatif 1., 2., 4. ve 8. saatlerde anlamlı olarak düşükken (p 0.05). Sonuç olarak, major batın cerrahisi geçiren olgularda genel anesteziye eklenen torakal epidural analjezinin inflamatuar yanıta anlamlı bir etkisinin olmamakla birlikte daha iyi hemodinamik parametreler, daha düşük intraoperatif homosistein düzeyi ve postoperatif dönemde daha düşük ağrı düzeyi sağladığını bulduk.