Çeşitli antibiyotik kombinasyonlarının acinetobacter suşları üzerine ın vitro etkinliğinin araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DURSUN MURAT ALADA

Danışman: Ülkü ALTOPARLAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çeşitli Antibiyotik Kombinasyonlarının Acinetobacter Suşları Üzerine In vitro Etkinliğinin Araştırılması Acinetobacter türleri doğada yaygın olarak bulunan, deride sıklıkla kolonize olabilen fırsatçı patojen mikroorganizmalardır. İmmun sistemi baskılanmış kişiler ve hastanede yatan hastalarda, nozokomiyal bakteriyemi, sekonder menenjit, pnömoni, deri ve yumuşak doku infeksiyonları, endokardit ve üriner sistem infeksiyonlarına neden olmaktadırlar. Acinetobacter türleri içinde en sık infeksiyon yapan genomik tür Acinetobacter baumannii olup, hastane infeksiyonu etkenleri arasında önemli bir yer tutmaktadır. A. baumannii birçok antibiyotiğe karşı doğal olarak dirençlidir. Ayrıca invaziv tanı ve tedavi yöntemlerinin kullanımının artması ile birlikte geniş spektrumlu antibiyotiklerin yoğun şekilde kullanılması sonucu, Acinetobacter?ler birçok antibiyotiğe karşı çoklu direnç geliştirmiştir. Bu durum hastanede yatan hastalarda klinik bir problem olarak karşımıza çıkmakta ve bu bakterilerle gelişen infeksiyonlarda farklı tedavi seçeneklerini ve çeşitli antimikrobiyal kombinasyonların kullanımını zorunlu kılmaktadır. Çalışmaya Aralık 2011 ? Aralık 2012 tarihleri arasında, laboratuvarımıza gönderilen çeşitli klinik örneklerden izole edilen, en az üç antibiyotik grubuna direnç gösteren 40 adet MDR A. baumannii suşu dâhil edildi. Suşlar geleneksel yöntemler ve Vitek-2 otomatize sistemiyle tiplendirildi. Antibiyotik duyarlılık testleri, Müller-Hinton agarda disk diffüzyon yöntemi ve Vitek-2 otomatize sistem kullanılarak gerçekleştirildi ve sonuçlar Clinical and Laboratory Standarts Institute (CLSI) standartlarına gore değerlendirildi. Bakteriler çalışma gününe kadar -80°C?de saklandı. Kontrol suş olarak Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 ve Escherichia coli ATCC 25922 kullanıldı. Bu çalışmada A. baumannii suşlarında kolistin-sulbaktam, imipenem-sulbaktam, imipenem-amikasin ve rifampisin-azitromisin kombinasyonlarının in-vitro etkileşimleri E-test yöntemiyle araştırıldı. Kombinasyon testlerinde etkileşim, fraksiyonel inhibisyon konsantrasyon (FİK) indeksi kullanılarak belirlendi ve ilaç ilişkileri, FİK ? 0.5 sinerjistik, 0.5 < FİK < 1 kısmi sinerjistik, FİK = 1 additif, 1 < FİK < 4 etkisiz, FİK ? 4 antagonistik etkileşim olarak değerlendirildi. Çalışmamızda en yüksek sinerji imipenem-amikasin kombinasyonunda (%15) tespit edilirken, en düşük sinerji ise rifampisin-azitromisin arasında (%2.5) gözlendi. Kısmi sinerji en fazla imipenem-sulbaktam kombinasyonunda (%47.5) saptandı. Antagonizma ise kolistin-sulbaktam (%7.5) ve rifampin-azitromisin kombinasyonlarında (%2.5) tespit edildi. Additif etkileşim; imipenem-amikasin (%10), rifampisin-azitromisin arasında (%2.5) tespit edilirken; kolistin-sulbaktam ve imipenem-sulbaktam kombinasyonlarında izlenmedi. Etkisizlik tüm kombinasyonlarda en sık görülen etkileşim şekli olup; kolistin-sulbaktam kombinasyonunda %75 iken, imipenem-sulbaktam?da %37.5, imipenem-amikasin arasında %42.5, rifampisin-azitromisin kombinasyonunda %60 oranlarında tespit edildi. Sonuç olarak; çalışmamızda elde edilen yüksek sinerji ve kısmi sinerji oranları nedeniyle, imipenem-amikasin ve imipenem-sulbaktam kombinasyonları, çoğul dirençli A. baumannii suşlarında kullanılabilecek alternatif bir tedavi seçeneği oluşturabilir. Anahtar Kelimeler: Acinetobacter, Acinetobacter baumannii, Direnç, Antibiyotik Kombinasyonları