AKUT SİPERMETRİN TOKSİKASYONUNA MARUZ KALMIŞ SU PİRELERİNDE (Daphnia magna Straus 1820) DETOKSİFİKASYON VE REPRODÜKTİF SİSTEMLE İLİŞKİLİ BAZI GENLERİN EKSPRESYON PROFİLLERİNİN BELİRLENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Su Ürünleri Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ümit Morkoç
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Harun Arslan
Eş Danışman: Selçuk Özdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada; sipermetrin pestisitinin sub-lethal dozuna maruz bırakılan su pirelerinde (Daphnia magna) detoksifikasyon (CYP314, CYP360A8, GST, P-gp, HR 96) ve üreme (DMRT, VTG ve CUT) sistemi ile ilgili genlerin ekpresyon seviyelerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, 10 adet 50 mL'lik beherin her birine 20 adet su piresi konulmuştur. Çalışma, sipermetrin pestisitinin sub-lethal dozunun (0,06 µM/L) su pirelerine 0,24,48,72 ve 96 saat uygulanması ile gerçekleştirilmiştir. Genlere ait ekpresyon profilleri Real Time PCR kullanılarak belirlenmiştir. Deneme süresi sonunda pestisit uygulanan su pirelerinde; CYP314, CYP360A8, GST, P-gp, HR 96, DMRT genlerinde ekpresyon seviyeleri zamanla doğru oranlı olarak kontrol gurubuna göre artış gösterirken(p<0,05 ve p<0,01), VTG ve CUT genlerinin ekspresyon seviyeleri kontrol gurubuna göre azaldığı belirlenmiştir(p<0,05 ve p<0,01). Bulgularımıza göre sipermetrinin su pirelerinde detoksifikasyon ve reprodüktif sistemle ilişkili genlerin ekpresyon seviyelerinde önemli değişikliklere neden olduğu görülmüştür. Dolayısıyla akut sipermetrin toksikasyonunun detoksifikasyon mekanizmasını aktif hale getirdiği ve üremeyi olumsuz yönde etkilediği söylenebilir. Aynı zamanda detoksifikasyonla ilişkili CYP314, CYP360A8, HR 96 ve P-gp genlerinin su pirelerinin bulunduğu ortamlarda pestisit kirliliğini tespit etmeye yönelik biyobelirteç olma potansiyelinden bahsedilebilir.