Sürdürülebilir Kalkınma Stratejisi Kapsamında Anayasal İktisat Teorisi ve Mali Kurallar Etkisi: OECD ve Türkiye Analizi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZEL KÜÇÜK

Danışman: Ziya Çağlar Yurttançıkmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ülke ekonomilerinde özellikle popülist yaklaşımların önüne geçmek ve esnek uygulanan maliye politikaları sonucu oluşan kamu borçları ve bütçe açıklarının önüne geçmek için kurala dayalı maliye politikaları uygulanmaktadır. Bu sayede mali disiplin sağlanarak ekonomik performansta iyileşme ile ekonomideki öngörülebilirliğin arttırılması amaçlanır. Ekonomik güven ortamının oluşmasıyla kaynakların da etkin kullanımı söz konusu olacaktır. Bu nedenle, 1980'li yıllardan itibaren bir takım gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelerde mali kurallar şartlar dahilinde ekonomik program çerçevesinde uygulamaya devam etmektedir. Çalışmanın amacı özellikle Türkiye'de anayasal ve yasal çerçevede uygulanmayan mali kural türlerinin makroekonomik değişkenler üzerindeki etkisi analiz edilerek etkinliğini ortaya çıkarmaktadır. Anayasal güvence altına alınarak uygulamaya konulması durumunda esnek uygulamalara son verilerek kamu mali disiplinin sağlanacağı belirtilmiştir. Dünya ülkelerindeki uygulamalar örnek verilip, uygulanabilirliğinin Türkiye'de de olabileceği ve makro değişkenler üzerindeki verimliliği açıklanmıştır. OECD üye ülkeler verileri kullanılarak 2000-2020 yılları arasında uygulanan mali kuralların gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki makroekonomik değişkenlerin durumları analiz edilmiştir. Sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda Türkiye özelinde anayasal güvence altına alınarak uygulanan mali kuralların ekonomik sistemde etkinliğinin görüleceği düşünülmektedir.