İlköğretim matematik öğretmenlerinin yapay zeka araçlarını benimseme düzeyleri ve kullanım amaçlarının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE ÇELİK
Danışman: Erol Üzan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı, ilköğretim matematik öğretmenlerinin yapay zekâ destekli eğitim araçlarını benimseme düzeylerini belirlemek ve bu araçları matematik öğretiminde hangi amaçlarla ve nasıl kullandıklarını derinlemesine incelemektir. Yöntem: Bu çalışma, açıklayıcı ardışık desenle yapılandırılmış karma yöntem yaklaşımını benimsemektedir. Araştırmanın örneklemini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı itibarıyla Türkiye'nin Bursa ili Yıldırım ilçesinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmî ortaokullarda görev yapan 61 ilköğretim matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklemin belirlenmesinde iki aşamalı bir örnekleme stratejisi kullanılmıştır. Nicel aşamada katılımcılar basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilmiş; nitel aşamada ise nicel verilerden elde edilen bulgular doğrultusunda, araştırmanın derinlemesine analizine katkı sağlayacak katılımcılar amaçlı örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Veri toplama araçları, uzman görüşleri alınarak geliştirilen bir anket formu ile yarı yapılandırılmış görüşme formudur. Nicel veriler, yaklaşık on beş dakikada tamamlanabilecek şekilde yapılandırılan anket formunun 61 ilköğretim matematik öğretmenine uygulanmasıyla elde edilmiştir. Katılımcıların erişimini kolaylaştırmak amacıyla anket, çevrim içi ortamda hazırlanarak bir ay süreyle açık tutulmuştur. Nitel veriler ise altı ilköğretim matematik öğretmeni ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış bire bir görüşmeler aracılığıyla sağlanmıştır. Ortalama otuz dakika süren bu görüşmeler, katılımcıların izinleri alınarak ses kaydına alınmıştır. Toplanan veriler, nicel boyutta betimsel istatistiklerle; nitel boyutta ise içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular: Araştırma bulgularına göre, Rogers'ın Yeniliklerin Benimsenmesi Kuramı doğrultusunda katılımcıların 2'si ikna, 6'sı karar ve 6'sı onaylama aşamasında yer almaktadır. Öğretmenlerin büyük çoğunluğunun yapay zekâ destekli araçlara yönelik bilgi düzeylerinin temel düzeyde olduğu ve bu araçları uygulamada ciddi düzeyde eğitim eksikliği yaşadıkları belirlenmiştir. Bunun yanı sıra araştırma bulguları, öğretmenlerin yapay zekâ destekli araçların eğitim süreçlerinde kullanımına ilişkin genel olarak olumlu bir tutuma sahip olduklarını ortaya koymaktadır. Öğretmenler yapay zekâ araçlarını genellikle ders planlama, soru üretme, öğrencinin dikkatini çekme ve sınav analizi yapma gibi öğretimsel amaçlarla kullanıldığı tespit edilmiştir. Sonuçlar: Araştırma sonuçları, öğretmenlerin yapay zekâ araçlarıyla ilgili bilgi eksikliği yaşadıklarını ve bu araçların etkili bir biçimde uygulanabilmesi için mesleki destek ve eğitime ihtiyaç duyduklarını ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: yapay zekâ, ilköğretim matematik öğretmeni, matematik öğretimi