ETİK LİDERLİK VE OKUL ETKİLİLİĞİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE OKUL İKLİMİNİN ARACILIK ROLÜ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tuncay GEZERLER
Danışman: İsa Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada, kamu ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin algılarına göre etik liderliğin okul iklimi ve okul etkililiği üzerindeki etkilerinin yanı sıra, etik liderlik ve okul etkililiği arasındaki olası ilişkide okul ikliminin aracılık rolünün ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmanın amacı doğrultusunda nicel araştırma modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma kapsamında etik liderlik ile okul etkililiği arasındaki ilişkide okul ikliminin aracılık rolünü ortaya çıkarmak üzere hipotezler oluşturulmuştur. Hipotezleri sınamak amacıyla iki farklı istatistik paket programı kullanılmıştır. Araştırma, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Muş ili Merkez ilçesinde görev yapan 450 öğretmenden elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde, araştırmanın amacı doğrultusunda Okul İklimi Ölçeği (OİÖ), Algılanan Okul Etkililiği Ölçeği (AOEÖ) ve Etik Liderlik Ölçeği (ELÖ) kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama amacıyla kullanılan ölçeklerin yapı geçerliği ve iç tutarlık katsayıları mevcut araştırma verileri ile tekrar incenmiş ve elde edilen bulgular sunulmuştur. Bulgular: Yapılan analizler sonucunda etik liderliğin algılanan okul etkililiğini ve okul iklimi boyutlarından demokratiklik ve okula adanma, başarı etkenleri, samimiyeti pozitif, çatışmayı ise negatif yönde etkilediği; okul iklimi boyutlarından çatışmanın okul etkililiği üzerindeki etkisinin negatif, okul iklimi boyutlarından demokratiklik ve okula adanma, başarı etkenleri ve samimiyet boyutlarının ise okul etkililiği üzerindeki etkilerinin pozitif olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Yine geliştirilen hipotezleri sınamak amacıyla yapılan analizlerde analize dahil edilen tüm okul iklimi boyutlarının etik liderlik ile okul etkililiği arasındaki ilişkiye tam aracılık ettiği bulgusuna ulaşılmıştır. Etik liderliğin algılanan okul etkililiği üzerindeki etkisinin okul iklimi boyutları aracılığıyla dolaylı bir şekilde gerçekleştiği, etik liderliğin okul etkililiği üzerinde doğrudan etkiye sahip olmadığı anlaşılmıştır. Sonuçlar: Okul yöneticilerinin sergilediği etik liderlik davranışlarının okul ikliminin göstergesi olan okuldaki demokratiklik ve adanmışlığı, başarıya önem veren atmosferi ve çalışanlar arasındaki samimi ilişkileri ve uyumu olumlu etkileyerek, algılanan okul etkililiğinin artmasında dolaylı etkilere sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.