Diyabetik retinopatide adropin, asprosin ve irisin'in rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED SENEMTAŞI
Danışman: Orhan BAYKAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma diyabetik ve diyabetik olmayan hastaların vitreus ve serum örneklerindeki adropin, asprosin ve irisin seviyelerinin araştırılmasını ve bu sitokinlerin diyabetik retinopatideki (DR) tanısal performanslarının değerlendirilmesini amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Randomize, vaka-kontrol şeklinde tasarlanan çalışmaya kabul edilen 44 hasta iki gruba ayrıldı. Araştırma grubu proliferatif diyabetik retinopatili (PDR) 10 hastanın 10 gözü ve non-proliferatif diyabetik retinopatili (NPDR) 24 hastanın 24 gözü olmak üzere toplam 34 hastanın 34 gözü ile oluşturuldu. Kontrol grubu idiyopatik maküler hol (İMH), regmatojen retina dekolmanı (RRD) ve epiretinal membran (ERM) tanılı herhangi bir sistemik hastalığı olmayan 10 hastanın 10 gözü ile oluşturuldu. Hastalardan vitrektomi ve intravitreal enjeksiyon sırasında alınan vitreus örnekleri ile en az 10 saatlik gece açlığından sonra alınan serum örneklerinde adropin, asprosin ve irisin seviyeleri analiz edilerek karşılaştırıldı. Ayrıca vitreus ve serumda çalışılan sitokinler ile diyabetes mellitus (DM) süresi, insülin kullanım süresi, HbA1c düzeyi, lipit profili ve kreatinin düzeyleri karşılaştırıldı. Bulgular: Hastaların serum adropin ve serum asprosin değerleri karşılaştırıldığında bütün gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0.017). Serum irisin değerleri karşılaştırıldığında ise yalnızca PDR ile kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (PDR ile kontrol grubu arasında p<0.01 iken PDR ile NPDR grubu arasında p=0.019 ve NPDR ile kontrol grubu arasında p=0.036). Hastaların vitreus adropin ve vitreus asprosin değerleri karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0.017). Vitreus irisin değerleri karşılaştırıldığında ise PDR ile NPDR grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı (p=0.027), diğer gruplar arasında ise istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü (PDR ile kontrol grubu arasında p<0.017 ve NPDR ile kontrol grubu arasında p=0.014). HbA1c, vitreus adropin değeri (r=-0.341, p=0.023) ve vitreus irisin değeri ile (r=-0.309, p=0.041) negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon gösterirken vitreus asprosin değeri (r=0.341, p=0.023) ile pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon gösterdi. HbA1c ile sitokinlerin serum değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulunamadı. Vücut-kitle indeksi (VKİ) ile yalnızca vitreus irisin değeri arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulundu (r=-0.384, p=0.021). LDL ile yalnızca serum asprosin değeri (r=-0.312, p=0.039) arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulundu. HDL ile yalnızca vitreus adropin değeri (r=0.364, p=0.015) arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulundu. Adropin ve irisin ile DM süresi arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulundu. Asprosin ile DM süresi ve insülin kullanım süresi arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulundu. Sonuç: Adropin, asprosin ve irisin Tip-2 diyabetes mellitus (T2DM) ve DR patogenezinde önemli rolleri olan sitokinlerdir. Serum adropin ve serum asprosin ölçümü ile T2DM ve DR erken tanısı konulabilir ve DR evresi ayrımı yapılabilir. Ayrıca adropin ve asprosin DR tedavisinde kullanılabilecek yeni nesil ilaçların olası hedef sitokinleri olabilir. Anahtar Kelimeler: Adropin, Asprosin, İrisin, Vitreus, Diyabetik retinopati