Cerrahi tedavi öncesi ve sonrası dudakdamak yarıklı çocukların ailelerinin depresyon, anksiyete düzeylerinin ve yaşamkalitelerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nurdan YILDIZ MISIROĞLU
Danışman: Ümit Ertaş
Özet:Amaç: Dudak damak yarığı anomalisi ile doğan bir bebekle karşılaşmak, aileler için çok büyük bir sarsıntı yaratmaktadır. Ailelerin hemen doğum sonrasında içinde bulundukları hal, "psikososyal acil durum" olarak tanımlanmakta olup; hayal kırıklığı, çaresizlik ve depresyon ile karakterizedir. Bu çalışmanın amacı; DDY' li 0-2 yaş arası, cerrahi tedavi olmuş ve olmamış bebeğe sahip ebeveynlerin depresyon, anksiyete, stres düzeylerini ve yaşam kalitelerini anketlerle değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma, 20-35 yaş arası 108 ebeveynin (63 anne, 45 baba) katılımını içermektedir. Ebeveynlere; Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Ebeveyn Stres İndeksi-Kısa Form ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği uygulandı. İstatistiksel değerlendirme SPSS 23 (Statistical Package for the Social Sciences) paket programı ile yapıldı. Sürekli değişkenlerin normal dağılım sınaması Kolmogorov Smirnov testi ile yapıldı. Normal dağılım sergileyemeyen bağımlı değişkenlerde ise, iki grup arası karşılaştırmalar için Wilcoxon işaret sıralar testi ile yapıldı. Bulgular: Bebeği cerrahi tedavi olmamış ebeveynlerin BDÖ, BAÖ, PSI-SF ve SF-36 skorları, bebeği cerrahi tedavi olanlara göre anlamlı derecede yüksek bulundu. Ameliyat öncesi dudak yarıklı bebeği olan ebeveynlerin damak yarıklı bebeği olanlara göre, ruhsal sağlık ve depresyon açısından daha fazla etkilendiği saptandı. Annelerin depresyon, anksiyete, ve stres düzeylerinin babalardan daha yüksek olduğu ve yaşam kalitelerinin daha düşük olduğu tespit edildi. Bebeği cerrahi tedavi olan annelerin skorlarında anlamlı bir düzelme gözlemlenirken, babaların skorları arasında anlamlı bir değişiklik olmadı. Sonuç: Dudak damak yarığı ile doğan bebeği olan aileler hem psikososyal durumlarını hem de yaşam kalitelerini etkileyen sorunlarla karşılaşabilmektedir. Ailelerin son derece savunmasız oldukları bu dönemde, desteklenmeye ve cesaretlendirilmeye ihtiyaçları vardır. Bu nedenle ilk danışmada ebeveynlere malformasyon hakkında genel bir bilgi verilmeli, tıbbi prosedürler anlatılmalı, aile ile çocuk arasında sağlam ve güvenilir bir ilişki kurulmaya çalışılmalıdır. İlk ameliyat aile bireyleri için stresli ve korkutucu bir dönemdir. Ameliyat sürecini beklemekte olan ailelerin bu durumla başa çıkma stratejileri geliştirmesine yardımcı olunmalıdır. DDY'li bireylerin tedavisi, ailelere psikososyal destek verilmesini de içeren multidisipliner bir ekip çalışmasıyla yürütülmelidir.