Tip II diyabette bazı sitokinler ve lipid profili parametreleri arasındaki ilişki


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NESLİHAN YÜCE

Danışman: Nurcan Kılıç Baygutalp

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmadaki birincil amacımız, sağlıklı durumdan prediyabete ve prediyebetten Tip 2 diyabete geçişte kandaki apelin, adiponektin, miyonektin, malonil-CoA, apo-A, apo B100 ve Lp (a) değişimini tespit etmek ve bu analitlerin bu süreçte karakteristik değişim gösteren birer biyobelirteç olup olmadıklarının belirlenmesidir. Bu parametreler ile lipid profilini gösteren biyobelirteçler (total kolesterol, HDL ve LDL kolesterol, TAG) arasındaki ilişkiyi araştırmak çalışmamızın ikinci amacıdır. Materyal ve Metot: Çalışmaya sağlıklı 33, obez- prediyabetli 41 ve obez-tip 2 diyabetli 29 kişi dâhil edilmiştir. Katılımcıların açlık kan glukozu, total kolesterol, HDL kolesterol, LDL kolesterol ve trigliserid düzeyleri klinik kimyasal yöntemlerle; açlık insülin düzeyleri kemilüminesans yöntemle; HbA1c düzeyleri HPLC yöntemiyle; apelin, adiponektin, miyonektin, malonil-CoA, apo-A, apo B100 ve Lp (a) ise ELISA yöntemi ile ölçülmüştür. Bulgular: Apelin, total cholesterol, LDL cholesterol, TAG, glucose, insulin and HbA1c increased (p<0.05), while adiponectin, myonectin, apo-A and malonyl CoA decreased (p<0.05) in the transition from healthy individuals to prediabetes (Pre-DM) and type 2 diabetes (T2DM). HDL kolesterol ve Lp (a) seviyelerinde ise istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir artış görülmüştür (p>0.05). Belirtilen parametereler arasındaki ilişkiyi incelemek amacı ile tüm gruplar birleştirilip korelasyon analizi yapıldığında apelin, adiponektin, miyonektin, malonil CoA ve diğer parametrelerin hem kendi aralarında hem de diğer analitler ile arasında pozitif veya negatif korelasyonlar tespit edilmiştir. Apelinin özellikle glukoz ve HbA1c ile; adiponektinin miyonektin, apo-A ve malonil CoA ile; miyonektinin ise apo-A ve malonil CoA ile pozitif korelasyonu bulunmuştur.Yaptığımız ROC analizi sonuçlarına göre Pre DM ve T2DM teşhisinde apelin ve miyonektinin AUC değerlerinin HbA1c ve açlık glukozunun AUC değerlerine yakın olduğu görülmüştür (p<0.001). Sonuç: Apelinin sağlıklı durumdan Pre DM'ye ve T2DM'ye geçişte artarken adiponektin, miyonektin, apo-A ve malonil CoA'nın ise azaldığı görülmüştür. Yapılan ROC analizi ile özellikle apelin ve miyonektinin AUC değerleri T2DM için tanı koydurucu testler olan HbA1c ve açlık glukozunun AUC değerlerine yakın olduğu görülmüştür. Prediyabet ve T2DM'nin erken tanısında ve komplikasyonlarının önlenmesinde bu sitokinlerin ekspresyon miktarındaki değişikliklerinin belirlenmesinin yararlı olabileceği ve tanı amaçlı kullanılabileceği kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: Apelin, adiponektin, miyonektin, malonil CoA, T2DM