Simone Weil'in felsefi düşüncesinde tanrı ve insan ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SALİHA KILIÇ GÜNEYSU
Danışman: Tuncay İmamoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Simone Adolphine Weil, yirminci yüzyılın en özgün filozoflarından birisidir. Weil, kısa yaşamında mistik düşünce, etik, sosyal adalet ve teoloji alanlarında derin izler bırakmıştır. Weil, felsefesinin temellerine Tanrı ve insan ilişkilerini yerleştirmiş bununla birlikte düşüncelerini Hristiyan mistisizmiyle şekillendirmiştir. Filozofun dini bakış açısı ve felsefesi sırasıyla; kültürel ve laik Yahudilik, agnostisizm Marksizm, Hristiyanlık ve mistisizm gibi farklı aşamalardan geçmiştir. Azizeliğe uygun bir hayat süren, kendi politik ve etik ideallerine göre yaşayan filozof her zaman dışlanmışın, fakirin ve işçinin yanında olmuştur. Lise öğrencilerine felsefe dersleri vermiş, İspanya İç Savaşı'nda anarşistlerin safında yer almış, Londra'da Özgür Fransa direnişine katılmış ve yurttaşlarına destek için ilerleyen veremine karşın açlık grevine girip vefat etmiştir. Weil, felsefesinde Tanrı ve insan ilişkisi sevgi, itaat, inayet, özgür irade ve mesafe kavramları temaları etrafında şekillenmiştir. Weil'e göre Tanrı, insanı özgür bırakabilmek adına kendini geri çekmiştir ve dünya üzerinde bir boşluk yaratmıştır. Bu boşluk, insanın Tanrı' ya duyduğu sevgi ve özlem ışığında doldurulabilmektedir. Tanrı sevgisi dolaylı ve örtük bir sevgidir. İnsan bu sevgiyi ancak Tanrı'nın inayeti yoluyla kavrayabilir. Tanrı, insana hem uzaktır hem de yakındır. Filozof bu durumu bir paradoks olarak ele almaktadır. Weil, insanın varoluşunu destekleyen acı, sevgi ve itaat kavramlarını mistik ve felsefî düzlemde incelemektedir. Weil için Tanrı'nın yarattıkları Tanrı'nın tam tersidir. Sonuç olarak Simone Weil için noksanlık ve ıstırap içinde olan insanı, adalet ve lütfun temsilcisi, sevgi ve hakikatin ana kaynağı olan Tanrı'ya götüren tek gerçek, sevgidir. İnsan özgürlüğünü yalnız Tanrı'ya teslimiyetle bulur, Tanrı'nın gizemiyle de O'nun varlığına ulaşır. Tanrı ile mesafesini yakınlaştırmak isteyen insan sevgi, dikkat ve hakikat eşiklerini geçmelidir. Tanrı'nın hem aşikâr hem de gizli olduğunu vurgulayan Weil, bu paradoksuyla Tanrı-insan ilişkisinin salt aklî izahtan ziyade manevi ve ruhsal bir sezgiyle anlamlandırılabileceğini ifade etmektedir.