• Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Geometrik Cisimler Konusuna İlişkin Pedagojik Alan Bilgilerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Burçin GÖKKURT
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yasin SOYLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Matematik eğitimi sürecini etkileyen ve bu süreçte rol oynayan en önemli bileşenlerden biri öğretmen faktörüdür. Dolayısıyla öğretmen yetiştirme, alanın en önemli kavramlarından olup, öğretmenlerin sahip olduğu pedagojik alan bilgisinin ve bu bilgiyi oluşturan bileşenlerin neler olduğunun belirlenmesi önem taşımaktadır. Bu kapsamda, araştırmanın amacı ortaokul matematik öğretmenlerinin geometrik cisimler konusunda Pedagojik Alan Bilgilerini (PAB), pedagojik alan bilgisinin bileşenleri doğrultusunda incelemektir. Pedagojik alan bilgisinin bileşenleri olarak, araştırmacı tarafından farklı modellerden alınarak oluşturulan pedagojik alan bilgisi modeli kullanılmıştır. Bu model, beş bileşeni içermektedir. Bunlar, konu alan bilgisi, öğrencilerin anlamalarını bilme bilgisi, öğretim programı bilgisi, öğretim stratejileri bilgisi ve ölçme-değerlendirme bilgisidir. Durum çalışması yönteminin kullanıldığı bu araştırma, farklı hizmet süresine sahip ortaokullarda görev yapan altı matematik öğretmeni ile yürütülmüştür. Öğretmenlerin seçiminde amaçlı örnekleme yöntemi esas alınmış, veri toplama süreci 2013-2014 eğitim-öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler, yarı-yapılandırılmış görüşme, yarı-yapılandırılmış gözlem ve doküman incelemesi teknikleri ile toplanarak veri üçlemesi (üçgenleme) yapılmıştır. Uygulama boyunca yapılan görüşmeler ile gözlemlerin tamamı ses kaydına alınmış, üç öğretmenin ders anlatımları da video kaydına alınmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, içerik ve betimsel analiz teknikleri kullanılmıştır. Ayrıca konu alan bilgisine yönelik elde edilen verilerin analizinde Nvivo 8 paket programı kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin çoğunun, geometrik cisimler konusunda PAB'ın bileşenleri olan konu alan bilgisi, öğretim programı bilgisi, öğretim stratejileri bilgisi ve ölçme-değerlendirme bilgisine yönelik pedagojik alan bilgilerinin istenilen düzeyde olmadığı görülmüştür. Buna karşın öğretmenlerin çoğunun, öğrencilerin anlamalarını bilme bilgisi bileşeninin diğer dört bileşene kıyasla daha iyi düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonunda, PAB bileşenleri arasında özellikle konu alan bilgisi, öğretim programı bilgisi ve ölçme-değerlendirme bilgisi bileşenlerinde, öğretmenlerin çoğunun eksik bilgiye sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda, öğretmenlerin çoğunun, konu alan bilgisine ilişkin geometrik cisimlerin farklı yüzey açınımlarını çizebilmede zorlandıkları, koni ve küre konularında eksik bilgilere sahip oldukları, geometrik cisimlerin tanımlarını ve temel elemanlarını tam olarak doğru bir şekilde ifade edemedikleri görülmüştür. Ayrıca öğretim programının içeriği ve ortaokul matematik dersi öğretim programında geometrik cisimlerle ilgili kazanımları bilmedikleri ve ölçme-değerlendirme yöntem ve tekniklerinden daha çok geleneksel yöntemleri benimsedikleri tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, öğretmen eğitimine yönelik önerilerde bulunulmuştur.