Çimento dolgulu kaya saplamaların çekme dayanımı üzerinde donma çözülme etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: METİN ÖZLEKLİ
Danışman: Ahmet Şahin Zaimoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kaya saplamalar, kaya zeminde bulunan açıklığı çevreleyen kaya kütlelerinin kendisini taşımasına yardımcı olan tahkimat elemanlarıdır. Çimento dolgulu kaya saplamalar zayıf, orta ve sert kayalarda, şevlerde, tünel aynalarında ve tünel tabanlarında kullanılmaktadır. Bu saplamalar karasal iklime sahip bölgelerde imalat yapıldıktan sonra özellikle yüzeye yakın kısımları (don derinliği) donma çözülmeye maruz kalmaktadırlar. Bu ise saplamanın çekme dayanımı üzerinde olumsuz yönde etki edebilmektedir. Literatürde kaya saplamaları ile ilgili oldukça fazla çalışma olmasına karşın çimento dolgulu kaya saplamalarda donma çözülmenin etkisi ile ilgili az sayıda çalışma yer almaktadır. Bu amaçla çalışmada çimento dolgulu kaya saplamaların çekme dayanımı üzerinde donma çözülme etkisi incelenmiştir. Çimento dolgulu kaya saplamalarda kullanılacak dolgu malzemesinin (grout) seçiminde su/çimento oranı (s/ç=0.4) sabit tutularak çimentonun ağırlıkça %0, %1, %2, %3, %4 ve %5 oranlarında ince kum ilave edilmiştir. En yüksek serbest basınç dayanımını veren (%3 kum oranı) karışım dolgu malzemesi olarak kullanılmıştır. Kaya olarak dasit-riyolit malzemesi seçilmiştir. Dolgu malzemesinin donma çözülme davranışını belirlemek için 0-25-50 ve 100 donma çözülme çevrimine tabi tutularak çevrimler sonrasında dolgu malzemesinin basınç dayanımları belirlenmiştir. Seçilen dolgu malzemesi ile hazırlanan kaya saplamalarının donma çözülme çevrim sayısı etkilerini belirlemek amacıyla bu numuneler 0-25-50 ve 100 donma çözülme çevrimine tabi tutulmuştur. Her bir çevrim sonunda çimento dolgulu kaya saplamalarının çekme mukavemetleri ve aderans gerilmeleri belirlenmiştir. Yapılan laboratuvar deney sonuçlarından donma çözülme çevrimlerine maruz kalan çimento dolgulu kaya saplamalarının çekme dayanımının ve aderans gerilmesinin azaldığı belirlenmiştir. Ayrıca donma çözülme çevrimleri sonucunda dolgu malzemesi basınç dayanımları ile bu malzeme ile üretilen kaya saplamalarının çekme mukavemeti davranışlarının paralellik arz ettiği gözlenmiştir.