Kliniğimizde uygulanan kolesteatom cerrahisi sırasında izlenen kemikçik zincirdeki destrüksiyon oranları ile kemikçik zincir onarımı ve kartilaj kompozit greft uygulamasının işitmeye etkisinin araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULKERİM YILDIZ

Danışman: Vahit Mutlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET

Kliniğimizde uygulanan kolesteatom cerrahisi sırasında izlenen kemikçik zincirdeki destrüksiyon oranları ile kemikçik zincir onarımı ve kartilaj kompozit greft uygulamasının işitmeye etkisinin araştırılması.

Kolesteatom orta kulakta bazen dış kulak yolunda veya mastoid kemik boşluğunda keratinize epitel, etrafında oluşan subepitelyal bir bağ doku ve keratin debris birikimi ile kendini gösteren aslında benign fakat malign karakterde özellik gösteren bir hastalıktır. Kavite içerisinde mekanizmasının tam olarak bilinemediği bir şekilde destrüksiyon yapabilmektedir. Tanı konulduğu gibi tek tedavi şansı cerrahi işlemdir. Mastoidektomi operasyonu ile kolesteatom dokusunun tamamı çıkarılır, daha sonra gerekiyorsa kemikçik zincir onarımı, timpanik membran greft uygulaması gibi rekonstrüksiyon işlemleri yapılarak operasyon tamamlanır. Çalışmamızda amacımız kolesteatom dokusunun orta kulak kemikçiklerindeki destrüksiyon oranını belirlemek, timpanik membran için kullanılan tragal kartilaj kompozit greft ve temporal kas fasya grefti arasında ve kemikçik zincirde onarım yapılmasının postoperatif işitmeye etkisinin olup olmadığını belirlemektir. Bu sonuçlara göre klinisyene greft türünü seçmesinde ve kemikçik zincir onarımının gerekliliğini anlamasında büyük kolaylık sağlanacaktır. Ayrıca anlamlı sonuçlar ile işitme başarısını artıracak yöntemler hasta konforunun yükseltilmesine yardımcı olacaktır.

Çalışmamıza kliniğimizde 2014-2024 tarihleri arasında kolesteatom cerrahisi geçiren 113 hasta belirlendi. Postoperatif timpanik membran bütünlüğü sağlanmış 70 (40 erkek, 30 kadın) hasta ile çalışmaya devam edildi. Hasta verileri retrospektif olarak hastane sisteminden elde edildi. Hastaların preoperatif ve postoperatif 1-3. ayda yapılmış odyogram testi verilerine ulaşıldı. Çalışmamızda hastaların perioperatif değerlendirme ile kemikçiklerdeki destrüksiyon oranları belirlendi. Hastalar kullanılan greft türüne göre iki ayrı gruba ayrılarak, işitme başarısı sağlanması açısından genel bir analiz yapıldı. Ayrıca her bir grupta kemikçik destrüksiyonu olup kemikçik zincir rekonstrüksiyonu yapılan ve yapılmayan hastaların postoperatif işitme başarısı değerlendirildi. Tüm bu veriler tanımlayıcı istatistik, pearson ki-kare testi ile analiz edildi ve anlamlı sonuçlar değerlendirildi.

Çalışmamızda elde edilen bulgulara bakıldığında, kemikçik destrüksiyonu en fazla görülen kemikçik inkus (%68,5) olmakla birlikte bunu sırasıyla malleus ve stapes izlemektedir. Postoperatif işitmede başarı sağlama oranına bakıldığında, timpanik membran grefti için kullanılan tragal kartilaj ve temporal kas fasyasının birbirine üstünlüğünün olmadığı belirlenmiştir. Fakat greftin tutma durumuna bakıldığında tragal kartilajın (%79,2), temporal kas fasyasına (%46,7) göre başarılı olduğu belirlenmiştir. Kemikçik destrüksiyonu izlenen hastalarda postoperatif işitmede başarısız olma oranı anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Cerrahi sırasında kemikçik zincir rekonstrüksiyonu yapılmasının postoperatif işitme başarısına etki etmediği belirlenmiştir.

Kolesteatom cerrahisinde kullanılan greft türünün işitme açısından farkının olmadığı belirlenmiş ancak greft tutma yönünden tragal kartilajın temporal kas fasyasına üstün olduğu ve dolayısıyla dolaylı olarak işitmeye daha fazla katkı sağladığı belirlenmiştir. Kemikçik zincir rekonstrüksiyonu işleminin genel anlamda işitmeye başarı sağlamaması nedeniyle operasyon sırasında kemikçik destrüksiyonu izlenen durumlarda onarım yapılmasının cerrahın deneyimine ve hasta seçimine göre düşünülebileceği sonucuna varılmıştır.  

Anahtar Kelimeler: Kolesteatom, destrüksiyon, kemikçik zincir rekonstrüksiyonu, tragal kompozit kartilaj, temporal kas fasyası, greft, mastoidektomi