Sağlıklı popülasyonda klinik veriler ışığında tükürük bezlerinin ultrasonografik bulgularının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESİN AKOL GÖRGÜN
Danışman: Fatma Çağlayan
Özet:Sağlıklı Popülasyonda Klinik Veriler Işığında Tükürük Bezlerinin Ultrasonografik Bulgularının Değerlendirilmesi Amaç: Bu tez çalışmasının amacı, sağlıklı bireylerde tükürük bezlerinde yaşa, cinsiyete, Vücut Kitle İndeksine (VKİ) bağlı olarak oluşabilecek ultrasonografik değişiklikleri araştırmaktır. Materyal ve Metot: Bu çalışmada alkol ve sigara kullanmayan, sürekli ilaç kullanım öyküsü bulunmayan değişik yaş gruplarında 120 hastanın parotis ve submandibular bezleri (sağ ve sol olmak üzere 240 parotis, 240 submandibular bez) Ultrasonografi (USG) ile görüntülenmiştir. Ekojenite, homojenite, hiperekojen yansıma, hipoekojen alan varlığı, vaskülarizasyon parametrelerinin ve submandibular bez boyutlarının ve hacimlerinin yaşa, cinsiyete ve VKİ'ne bağlı olarak değişikliklik gösterip göstermediği araştırılmıştır. Hastalara klinik olarak ağız kuruluğu ile ilgili klinik bulguları olup olmadığına dair anket soruları yöneltilmiş ve hastaların ekstraoral ve intraoral rutin klinik muayeneleri yapılmıştır. Bulgular: Sağlıklı bireylerde parotis ve submandibular bezler tiroid beziyle karşılaştırıldığında izoekojen olarak izlendi. Yaşla birlikte submandibular ve parotis bezinin homojeniteleri bozularak, daha heterojen olarak izlendi. Submandibular bezlerde erkeklerde hiperekojen yansıma daha fazla görüldü. Parotis bezinde yaşlanmayla birlikte hipoekojen alanlar daha fazla izlendi. Submandibular ve parotis bezinin sınır netliğinin yaşla birlikte azaldığı tespit edildi. Erkeklerde submandibular bez hacminin, kadınlara göre daha fazla olduğu belirlendi. Submandibular ve parotis bezlerinin sınır netliği ile VKİ arasında negatif korelasyon olduğu bulundu. VKİ arttıkça, submandibular ve parotis bezlerinin sınır netliği azaldı. Sonuç: Hastaların tükürük bezlerinde gördüğümüz her ultrasonografik değişiklik, patolojik bir işaretin göstergesi olmayabilir ancak bu durumun da bazı sınırları vardır. Bu durumu anlayabilmek için, iyi bir ultrasonografik muayene yapılmalı ve çeşitli skorlama sistemleri kullanılarak, değişikliğin derecesi ölçülmelidir. Tükürük bezi patolojisinden şüphelenilen hastalarda, USG, radyasyon içermemesi, kolay ulaşılabilir olması ve eş zamanlı görüntüler elde edilebilmesinden dolayı oldukça avantajlı bir tekniktir. USG bulgularına bağlı olarak tükürük bezi patolojilerinden şüphelenilen durumlarda ilave testlerle teşhis doğrulanabilir. Anahtar Sözcükler: Ultrasonografi, tükürük bezleri, ağız kuruluğu.