XX. Yüzyılda Tunus'ta Edebî ve Kültürel Faaliyetler

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arap Dili Ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞÜKRÜ GÜLER

Danışman: İlknur Emekli

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tunus, Antik çağlardan günümüze kadar Kartaca İmparatorluğu, Roma, Vandal, Bizans, Arap ve Osmanlı gibi farklı milletler ve çeşitli medeniyetlerin buluştuğu bir coğrafyada yer almaktadır. Farklı dinler, diller ve geleneklerin bir arada yaşadığı, her birinden derin izler taşıyan bir kültür mozaiği haline gelen ülke, son derece zengin ve çeşitli kültürel bir mirasa sahiptir. İslam'ın 7. yüzyılda bölgeye gelişiyle kültürel kimliği büyük ölçüde şekillenmiş olsa da Roma ve Bizans dönemlerinden kalma Hristiyan ve Yahudilik gibi dinlerin de bugünkü Tunus'un kültürel dokusunun oluşmasında tesiri olduğu görülmektedir. Osmanlı döneminde Türk kültürü, sömürge döneminde Fransız ve İtalyan kültürü Tunus'un sanatına, toplumsal yapısına, mimarisine ve edebiyatına kadar pek çok alana nüfuz etmiş, özellikle Fransız sömürge dönemi, ülkenin dil ve eğitim sistemini ciddi anlamda etkilemiştir. Tüm bu süreçler, Tunus'un kültürel yapısını çok boyutlu ve zengin kılarak bugün modern Tunus'un hem Arap-İslam dünyası hem de Akdeniz coğrafyası ile güçlü bağlara sahip olmasını sağlamıştır. 1956 öncesi sömürge, sonrası bağımsızlık dönemlerini içine alan 20. yüzyıl, Tunus'un edebi ve kültürel hayatında köklü dönüşümlerin yaşandığı bir dönemdir. Bu bağlamda çalışmada, ilk olarak Tunus'un içinde bulunduğu bölge ve tarih incelenmiş, akabinde edebi ve kültürel hayata zemin hazırlayan eğitim, çeşitli kurum ve müesseseler, matbaa ve basının seyri hakkında bilgi verilmiş olup son olarak bu yüzyılda modern Tunus edebiyatının edebi türleri ve bunların önde gelen temsilcilerinden bahsedilerek kaynaklar ve belgeler ışığında 20. yüzyılda edebî ve kültürel alanda Tunus'un durumu ortaya koyulmuştur.