İdiopatik intrakranial hipertansiyon hastalarında serebral anatomik yapıların MRG volumetri ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: REVZA YALÇIN
Danışman: Recep YEVGİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İdiopatik intrakraniyal hipertansiyon (İİH), beyinde yapısal beyin hasarı ve Beyin Omurilik Sıvısı (BOS) obstrüksiyonu olmadan intrakranial basınç artışı ile karakterize bir hastalıktır. Tanı bir dizi kinik ve laboratuvar bulgularını içeren kriterlerin karşılanması ile konulur. Tanıda kullanılan en önemli kriterlerden birisi BOS açılış basıncı olup bu verinin elde edilmesi için hastaya lomber ponksiyon (LP) yapılması gerekir. İİH tanısında görüntüleme çoğunlukla alternatif tanıları ve yapısal lezyonları dışlamak için kullanılmaktadır. Bunun dışında İİH'yi destekleyen çeşitli radyolojik işaretlerin tespiti için de görüntüleme yöntemlerine başvurulur ancak bu işaretlerin hiçbiri İİH için patognomonik değildir. Bu çalışmanın amacı İİH'li hastalarda bilgisayar destekli beyin volümetrik analiz ile beyine ait bazı hacimsel parametreleri ölçmek ve elde edilen verileri kontrol grupları ile karşılaştırarak İHH' da beyindeki yapısal değişiklikleri ortaya koymak bu değişikliklerin İİH'daki tanı potansiyelini belirlemektir. Yöntem: Ocak 2016 ile Ocak 2022 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Nöroloji polikliniğine İİH ön tanısıyla başvuran hastaların dosya verilerinin retrospektif olarak taranmasıyla lomber ponksiyon yapılmış ve volümetrik MR görüntülemesi olan 32 hasta çalışmaya dahil edildi. Kontrol grubu ise yaş ve cinsiyet eşleştirmeli olarak volümetrik MR görüntülemesi olan sağlıklı bireylerden seçildi. Tüm hastalardan ve kontrollerden elde edilen volümetrik görüntüler, bulut tabanlı bir bilgisayar destekli analiz programı ile analiz edilerek tüm katılımcılara ait total intrakranial hacim, total beyin hacmi, total BOS hacmi ve lateral ventriküllerin (LV) hacmi hesaplandı. Elde edilen değerler istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bulgular: BOS hacmi ile intrakranial hacmin hasta bazında birbirine oranlandığı BOS/İntrakranial hacim indeksi bakımından her iki grup arasında anlamlı fark yoktu (p=0,777). Aynı zamanda BOS hacmi ile beyin parankim hacminin birbirine oranlandığı BOS/beyin hacim indeksi bakımından da her iki grup arasında anlamlı fark yoktu (p=0,767). Buna karşın Lateral Ventrikül ile BOS hacminin birbirine oranlandığı LV/BOS hacim indeksi bakımından her iki grup arasında anlamlı fark mevcuttu. Hasta grubunun LV/BOS hacim indeksi kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksekti (p=0,002). Sonuç: Çalışmamızda İİH hastalarında LV hacimlerinin kontrol grubuna göre daha yüksek bulunması ile LV/BOS hacim oranlarında hasta grubu lehine anlamlı yükseklik mevcuttu. Bu sonuçlara bakarak İİH patogenezinde ventriküler sistemde gözle görülmeyecek şekilde hafif bir genişlemenin gerçekleştiği ancak total BOS hacminin değişmediği söylenebilir. Bu durum üretim-emilim dengesinde lateral ventriküller tarafında hafif bir ön yük artışı olduğu hipotezini desteklemektedir. Volümetrik analizle elde edilen LV hacim ve LV/BOS hacim indekslerinin tanı için bir eşik değere sahip olduğunu bulduk. Ancak bu eşik değerleri, İİH hastalığı tanısında yüksek özgüllüğe sahipken, düşük duyarlılık gösteriyorlardı. Bu açıdan bu bulguların ancak tanıya yardımcı kriterler olarak kullanılması gerektiğini düşünüyoruz.