Üniversite öğrencilerinin kişilik özellikleri ile kariyer kararı yetkinlik beklentisi arasındaki ilişkinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Psikolojik Danışma ve Rehberlik, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HARUN BAĞKIRAN

Danışman: Muhammed Çiftçi

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin beş faktör kişilik özellikleri ile kariyer kararı yetkinlik beklentisi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, ilişkisel tarama modelli betimsel bir araştırmadır. Araştırma örneklemini 2017-2018 eğitim öğretim yılında Dicle Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İlahiyat Fakültesi, Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi, Atatürk Sağlık Yüksekokulu ve Diyarbakır Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu akademik birimlerinde öğrenim gören ve tesadüfî olarak seçilmiş 746 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada 'Kişisel Bilgi Formu', 'Beş Faktör Kişilik Ölçeği' ve 'Kariyer Kararı Yetkinlik Beklentisi Ölçeği Kısa Formu' kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde istatistik paket programı aracılığı ile; Kolmogorov-Smirnov Normallik Testi, Non-parametrik testlerden iki grubun karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Ayrıca iki ölçek arasındaki ilişkinin incelenmesinde ise normallik varsayımları karşılanmadığı için Spearman Sıra Farkları Korelasyonu katsayısı dikkate alınmıştır. Bulgular: Araştırmada üniversite öğrencilerinin kariyer kararı yetkinlik beklentisi toplam puanları ile Beş Faktör Kişilik Ölçeği toplam puanları arasında pozitif yönlü düşük bir ilişki bulunmuştur. Araştırmada ayrıca kariyer kararı yetkinlik beklentisi toplam puanları ile dışa dönüklük, sorumluluk ve açıklık alt kişilik boyutları puanları arasında anlamlı pozitif yönlü düşük bir ilişki tespit edilirken; duygusal dengesizlik ve geçimlilik alt kişilik boyutları arasında ise herhangi anlamlı ilişki bulunmamıştır. Sonuçlar: Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda üniversite öğrencilerinin dışa dönüklük, sorumluluk ve açıklık kişilik özellikleri artıkça kariyer kararı yetkinlik beklentisi düzeylerinin yükseldiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kariyer kararı yetkinlik beklentisi, kişilik, beş faktör kişilik