ANTEPFISTIĞI ÜRETİMİNDE LİDER ÜLKELERİN 2020-2025 DÖNEMİNDEKİ ÜRETİMLERİNİN ARIMA MODELİYLE TAHMİNİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VEYSEL PINAR

Danışman: Ahmet Semih Uzundumlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: 1961-2019 yılları arası 59 yıllık antepfıstığı üretim verileri kullanılarak 2020-2025 üretim dönemindeki lider ülkelerin üretim verileri ARIMA zaman serisi modeli yardımıyla ön görülmeye çalışılmıştır. Yöntem: Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nden (FAO) 59 yıllık üretim verilerinin alınmasıyla ARIMA (p, d, q) analiz modeliyle çalışılmıştır. Ayrıca Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), (FAO) ve Uluslararası Ticaret Merkezi'nden (ITC) alınan veriler de kişi başı üretim, ihracat ve ithalat kıyaslanmalarında kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada 1961-2019 tarihleri arası verileriyle 2020-2025 dönemindeki dünya üretim verileri tahmin edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde toplam dünya, İran, ABD, Türkiye, Çin ve Suriye'de elde edilen verilere göre antepfıstığı üretiminde çalışması yapılan bütün ülkeler ve dünyada üretim artışı ön görülmektedir. Sonuç: 1961-2019 tarihleri arasındaki antepfıstığı üretiminde lider olan beş ülkenin toplam dünya üretimindeki payı %97,99 iken 2020-2025 yılları arasındaki antepfıstığı üretiminin toplam üretimdeki payı %97,51 olacağı ön görülmektedir. Bu beş ülkeden İran ve Suriye'nin dünya üretimindeki payı azalırken, ABD, Türkiye ve Çin'in payı artacaktır.