Nihâyetü'l-Mübtedi ve Kifâyetü'l-Müntehi adlı eserin tahkik ve analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MOHAMMED HUSSEIN ALI JANABI
Danışman: İbrahim Tetik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanın meşgul olduğu en değerli ilimlerden biri Kur'ân ilimleridir. Allah'ın kitabı ile ilgili olma şerefine nail olan bu ilimler arasında tecvid ilmi de yer almaktadır. Tecvid ilmi, Kur'ân kelimelerinin doğru telaffuz edilmesi ile ilgili kuralları barındırması hasebiyle bu ilimler arasında yüksek bir konuma sahiptir. Söz konusu kurallar alanın uzmanları tarafından kurrâ âlimlerin telaffuz ve kıraatlerinden elde edilmiştir. Bu kuralların oluşturulmasından gaye Allah'ın kitabını tahrifattan korumaktır. Dolayısıyla bu konuda nazım ve nesir tarzı birçok eser kaleme alınmış ve bu eserler için şerh ve haşiyeler yazılmıştır. Şeyh Mahmud b. Ali b. Muhammed b. Muhammed b. Seyfiddin el-Bikâ'î'nin (ö. 1047/1637) Nihâyetu'l-Mubtedî ve Kifâyetu'l-Muntehî adlı eseri de bu kutlu eserler arasında yer almaktadır. Bu eser, yazara özgü önemli yorumlarla doludur. Kolay ve açık bir üslupla yazılan bu yorumlar, ilim adamının bu esere olan ilgisinin boyutunu göstermektedir. Kur'ân-ı Kerîm'e ve bu alana ilgi duyanlara hizmet etmek için tarihin tozlu raflarında yer almış bu el yazması, bir yüksek lisans tezinin sınırlarını aşmayacak şekilde edisyon kritiği yöntemiyle çalışmacaktır. Bu eseri, tahkik ve tahlil yöntemiyle gün ışığına çıkarmayı amaçlayan çalışmamız, eserde yer alan ayet ve hadislerin tahrici, kavramların açıklanması ve eserin tahkikini kapsamaktadır. Bu araştırma, eser hakkında kapsamlı bir çalışma olmasının yanı sıra, konusunun tanımı ve yazarın metodolojisi, yazarın biyografisi, el yazmanın tanıtılması ve tahkikin diğer gerekliliklerini de kapsamaktadır.