Platon' un metaforları üzerinden varlık ve bilgi anlayısının okuması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURŞEN EKİNCİ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mine KAYA KEHA

Özet:

Soyut kavramları ve kompleks konularıyla anlatılması ve anlaşılması çoğunlukla güç olan felsefenin anlaşılır kılınması için soyut kavramları somut olanlar ile kompleks yapıları ise daha basit yapılar ile metaforik kanaldan anlaşılır hale getirilmeye çalışılmıştır. Böylelikle metafor felsefenin anlatım tekniği olarak kullanılagelmiştir. Öte yandan metafor, felsefede yalnızca anlatım tarzı olmakla kalmayıp, düşünce derinliğini sağlamak bakımından da felsefenin temel unsurlarından biri olmuştur. Çalışmamızda maksadımız felsefi düşüncenin dili ve dinamiği olarak bilinen metaforun en önemli ve meşhur örneklerini felsefesinde zengin bir şekilde kullanan Sokrates'in öğrencisi Platon'un metaforlarını onun varlık ve bilgi felsefesi zemininde incelemektir. Bu bakımdan çalışmamızda öncelikle mecazi anlatım türleri, sözlü dilin özüne ait olduğu ve sözlü dilin başyapıtları da mitler olduğu için bu meseleye değinme gereği duyarak giriş mahiyetinde mitolojik zihniyet içinde yeşeren felsefeyi ve yine bu zihniyetten gelen metaforik üslubu ele almaya çalıştık. Hemen ardından metafor kavramının tanımına, çeşitli bakımlardan kendi içerisinde incelenmesine, felsefedeki yerine ve Platon'dan önceki filozoflarda metafor kullanımına yer verdik. Nihai noktada ise Platon'un varlık ve bilgi görüşlerini sunarken kullandığı metaforları ve felsefesinde metaforik düzeyde değerlendirdiği mitleri, onun varlık ve bilgi felsefesi çerçevesinde analiz ettik. Anahtar Kelimeler: Platon, Varlık, Bilgi, İdea, Metafor, Pre-Sokratikler, Mitoloji