Berdibek Sokpakbayev'in "Balalık Şakka Sayahat" Adlı Eseri Üzerine Dil İncelemesi (İnceleme - Metinler ve Aktarma - Sözlük)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Saniya SERDALİNA

Danışman: Süleyman Efendioğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çağdaş Kazak Edebiyatının önemli yazarlarından Berdіbek Sоkpakbayev'іn Balalık Şakka Sayahat "Çоcukluk Dönemіne Yоlculuk" adlı eseri üzerine yapılmış olan bu çalışma; Giriş, Dil İncelemesi, Metin ve Sözlük olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. "Giriş" kısmında öncelikle Kazak Türkleri, Kazakistan, Kazak Türkçesi ve Kazak Edebiyatı ele alınmış, devamında Berdibek Sokpakbayev'in hayatı, edebî kişiliği ve Balalık Şakka Sayahat adlı eser üzerine bilgiler verilmiştir. "Dil İncelemesi" kısmında metnin ses bilgisi ve şekil bilgisi hususiyetleri ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Bu incelemelerden hareketle Kazak Türkçesi, Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmiştir. "Metin" kısmında ise üzerinde çalıştığmız eserin Kiril harflerinden Latin harflerine transkripsiyonu ve Türkiye Türkçesine aktarımı verilmiştir. Metnin transkripsiyonu ile Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli yan yana tablo hâlinde verilmek suretiyle okuyucuların metni karşılaştırmalarına imkân sunulmuştur. "Sözlük" kısmında eserin modern sözlükçülük yöntemiyle söz varlığının ortaya çıkarılması için metinde geçen tüm kelimeleri içeren işlevsel bir sözlük hazırlanmaya gayret edilmiştir. Kelimelerin metindeki kullanım anlamlarının verilmesine özen gösterilmiş; alıntı kelimelerin kaynaklarının tespiti sağlanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda "Kaynaklar" başlığı altında faydalanılan eserlerin listesi verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kazak Türkçesi, Dil Bilgisi, Berdibek Sokpakbayev, Balalık Şakka Sayahat.