Erzincan köy seyirlik oyunları

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sahne Sanatları Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HIDIR AKKAYA

Danışman: Bünyamin Aydemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Masal, hikâye, halk dansları vb. gibi kültürel miras öğelerinden olan "köy seyirlik oyunları", insanlığın kültürel birikiminin bir parçasıdır. İnsanlık tarihinin kültürel birikimi, yaşadıkları doğa koşulları, korkuları, hayatlarını devam ettirme ve oyun oynama istekleri çerçevesinde şekillenip, atadan toruna aktarılarak günümüze ulaşmıştır. Her aktarımda yenilenen koşullardan etkilenerek değişime uğrayıp yoluna devam etmiştir. Kaynağını ritüellerden alan, bu kültürel birikimin bir paçası olan "köy seyirlik oyunları", dramatik özellikler taşıyan bir tiyatro türüdür. İlk zamanlar, insanlar yaşadığı koşulları iyileştirmek, barınmak, beslenmek, algılamakta zorluk çektiği doğa olaylarıyla başa çıkmak amacıyla büyüsel törenler uygulamışlardır. İnsanların, doğada gördükleri ve yaşadıklarını taklit etmeye başlaması, bu büyü törenlerinin zamanla dramatik özellikler alması, tiyatronun en önemli halkasını oluşturmuştur. İnsanlığın doğa ile mücadelesine dayanan, mitoloji ve oyun oynama dürtüsü ile beslenerek bugüne ulaşmayı başaran köy seyirlik oyunları, geçmişle yarın arasında kurulan kültürel bir köprü görevini sürdürmektedir. Anadolu'da da hala varlığını sürdüren köy seyirlik oyunları, insanların, doğanın işleyişi hakkındaki bilgi birikimlerinin değişmesi ile değişime uğrayarak varlığını sürdürmektedir. Töresel ve büyüsel oyunların varlığını sürdürmesine rağmen, eğlence amaçlı oyunların daha çok görüldüğü yadsınamaz bir gerçektir. Bu çalışmada Erzincan'da varlığını sürdüren, köy halkı tarafından oynanan ya da oynanmayıp hikâyesi bilinen töresel – büyüsel ve eğlence amacıyla oynanan oyunların tespit edilip kayıt altına alınması hedeflenmiştir. Anahtar Kelimeler: Köy Seyirlik, Oyun, Erzincan Köy Seyirlik Oyunları, Ritüel, Tiyatro.