Epilepsili Hastalarda Yasam Kalitesi ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Anabilim Dalları Bilimsel Hazırlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Dilan AKTEPE COŞAR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nuray DAYAPOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Epilepsili Hastalarda Yaşam Kalitesi ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi Amaç: Bu araştırma, epilepsili hastalarda yaşam kalitesi ve etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı nitelikte olan araştırma, Haziran–Aralık 2015 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Polikliniğin de kayıtlı, araştırmaya dâhil edilme kriterlerine uyan 150 epilepsi hastası ile yürütülmüştür. Araştırma verilerinin toplanmasında tanımlayıcı bilgi formu ve epilepsiye özel yaşam kalitesi ölçeği (OQLIE-31-P) kullanılmıştır. Veriler değerlendirmesinde sayı, yüzdelik ve ortalamaların incelenmesinin yanı sıra, değişkenlerin istatistiksel karşılaştırması için bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney-U testi, tek yönlü varyans analizi, Kruskall Wallis ve sperman korelasyon analizi kullanılmıştır Bulgular: Çalışmaya katılan epilepsili hastaların yaşam kalitesi ölçeğinin nöbete ilişkin kaygılara ait puan ortalaması 59.88±13.21, toplam yaşam kalitesi puan ortalaması 59.88±17.78, emosyonel iyilik puan ortalaması 45.55±11.02, enerji/yorgunluk puan ortalaması 56.33±12.96, bilişsel fonksiyon puan ortalaması 49.38±12.96, ilaçların etkileri puan ortalaması 59.45±25.57, sosyal fonksiyon puan ortalaması 60.78±15.28 ve toplam QOLIE-31 puan ortalaması 54.65±7.85 olarak bulunmuştur. Hastaların yaşına, cinsiyetine, medeni durumuna, eğitim düzeyine, mesleğine, aile tipine, nöbet tipine ve anti epileptik tedavi şekline göre tüm yaşam kalitesi alanları ve genel OQLIE-31-P yaşam kalitesi puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Çalışmaya katılan hastaların yaşadıkları yere ve tanı süresine göre toplam yaşam kalitesi puan ortalaması, gelir algısına göre nöbete ilişkin kaygılar ve bilişsel fonksiyon puan ortalamaları, başka bir kronik hastalığın bulunma durumuna göre emosyonel iyilik alt boyut puan ortalamaları istatisliksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Hastaların son bir yılda geçirdikleri nöbet sayısı ile toplam yaşam kalitesi (r=-0.201, p<0,05) ve enerji/yorgunluk (r=-0.196 p<0.05) alt ölçek puanları arasında negatif yönlü düşük düzeyli istatistiksel ilişkiye sahiptir. Sonuç: Epilepsili hastaların yaşam kalitelerinin orta düzeyde olduğu, hastaların son bir yılda geçirdikleri atak sayısı arttıkça yaşam kalitelerinin ve enerjilerinin azaldığı bulunmuştur. Epilepsili hastalara uygulanacak hemşirelik girişimlerinin planlanmasında sosyo demografik özelliklerin dikkate alınması önerilir. Anahtar kelimeler: Epilepsi, Hemşirelik, Yaşam Kalitesi