ERZURUM OVASINDAKİ “KARAZ, PULUR VE GÜZELOVA” HÖYÜKLERİNDEN ELE GEÇEN KURA-ARAS BEZEMELİ SERAMİKLERİNİN BEZEME YAPIM TEKNİKLERİ ÜZERİNE DENEYSEL NİTELİKLİ BİR UYGULAMA

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gülşah ÖZTÜRK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet IŞIKLI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

MÖ 4. bin yılın ortalarından itibaren Yakındoğu'nun önemli bir bölümünde varlık gösteren "Kura-Aras" veya yerel adlandırmasıyla "Karaz Kültürü" kronolojik ve coğrafi açıdan Yakındoğu prehistoryasının en önemli kültürlerinden biri olmuştur. Bu kültürel oluşum günümüzde Kafkas ülkeleri olarak bilinen Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan topraklarının tamamı, Kuzey Suriye-Levant Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesi'nin büyük bir kısmına etki eden çok geniş bir kültür bölgesine sahiptir. Tez kapsamında Karaz, Pulur ve Güzelova höyüklerini bünyesinde barındıran Doğu Anadolu Bölgesindeki yerleşimler üzerinde yoğunlaşılmıştır. Yerleşimlerden ele geçen bezemeli Kura-Aras seramikleri bezeme yapım teknikleri incelenmiş ve bu konuda bazı deneysel nitelikli uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Deneysel çalışmalar, tez kapsamında değerlendirilen bezemeli seramiklerin ait oldukları dönemin teknolojisine uygun olarak gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Seramikler üzerine uygulanan bezemeler, "Kabartma/Rölyef, Baskı-Oluk ve Kazıma Bezeme" olarak üç farklı teknik ile uygulanmıştır. Bu teknikler disiplinler arası bir çalışma ile Kura-Aras seramikleri üzerinde daha çok kültürünün geç evrelerinde karşımıza çıkacak olan Rölyef Bezeme Tekniğinin uygulama yöntemi hakkında önemli verilere ulaşmamız sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: Kura-Aras, Bezeme Teknikleri, Seramik, Deneysel Arkeoloji.