ERZURUM'DA TİYATRO SEYİRCİ PROFİLİ (2022-2023)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sahne Sanatları Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRAH ÇILGI
Danışman: Bünyamin Aydemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tiyatro yaratıcı ve yorumlayıcı bir sanattır. İnsanın kendini ve toplumu anlama, ifade etme ve dönüştürme çabasının bir ürünüdür. Tiyatro sanatının varlık sebebi ve tamamlayıcısı olan en önemli öğelerinden biri de seyircidir. Seyirci tiyatro oyununu izlerken duygusal ve zihinsel bir etkileşim içine girip tiyatro oyununda sunulan gerçeklik illüzyonuna inanır; karakterlerle empati kurar, oyunun anlamını çözmeye çalışır ve oyunun mesajını alır. Tiyatronun tarihsel gelişimi; seyircinin tiyatro sanatına nasıl etki ettiğini, tiyatro sanatından nasıl etkilendiğini ve tiyatro sanatının değişimine nasıl katıldığını gösterir. Bu bağlamda seyircinin tiyatro sanatından neler beklediğini, seyirciye neler sunduğunu ve tiyatro sanatının seyirci üzerinde neler yarattığını açıklar. Tiyatronun estetik ölçütleri; seyircinin tiyatro sanatını nasıl değerlendirdiğini, nasıl katkıda bulunduğunu ve kalitesini nasıl artırdığını belirtir. Tiyatro oyununun sahneleme biçimleri ise seyircinin tiyatro sanatıyla nasıl iletişim kurduğunu, seyircinin tiyatro sanatına nasıl dahil olduğunu ve seyircinin tiyatro sanatının biçimini nasıl etkilediğini anlatır. Tiyatronun seyirci profili; seyircinin tiyatro sanatına kimlerin ilgi duyduğunu, kimlerin ulaşabildiğini ve çeşitliliğini nasıl zenginleştirdiğini ifade eder. Tiyatronun seyirci eğitimi, seyircinin tiyatro sanatını nasıl öğrendiğini, tiyatro sanatına nasıl hazırlandığını ve seyircinin sanat belleğinin gelişimine nasıl katkı sağladığını ortaya koyar. Erzurum, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan tarihi ve kültürel bir şehirdir. Erzurum, aynı zamanda önemli bir tiyatro merkezidir. Erzurum'da tiyatro izleyicisi hem yerel hem de ulusal tiyatro oyunlarına ilgi duymaktadır. Tiyatronun eğlendirici, eğitici ve eleştirel bir sanat olduğunu bilmektedir. Tiyatronun toplumsal sorunlara ışık tutan, kültürel değerleri yansıtan ve sanatsal yaratıcılığı destekleyen bir rolü olduğunu fark etmektedir. Erzurum'da tiyatro seyircisi, tiyatro sanatına ve sanatçılarına saygı duyan, onların emeklerini takdir eden ve onlara destek olan bir kitledir. Tiyatro oyunlarını izledikten sonra da etkisinden kurtulamayan, oyunlar hakkında konuşan, tartışan ve yorum yapan bir seyircidir. Tiyatronun gelişmesi ve yaygınlaşması için çaba gösteren, tiyatro etkinliklerine katılım sağlayan, tiyatro bilincini artırmaya çalışan, tiyatro sanatının hayatın bir parçası olduğunu bilen, tiyatroyu seven ve yaşatan bir seyircidir. Tiyatro ve tiyatro sanatında seyircinin önemi; tiyatronun tarihsel gelişimi, tiyatronun işlevleri, tiyatronun estetik ölçütleri, tiyatronun sahneleme biçimleri, tiyatronun seyirci profili ve tiyatronun seyirci eğitimi gibi başlıklar altında incelenebilir. Bu başlıkların her biri seyircinin tiyatro sanatına katkısını, sorunlarını ve önerilerini ortaya koyabilir. Bu vesileyle Erzurum'da tiyatro seyircisi, estetik ölçütleri, tiyatro sanatını nasıl değerlendirdikleri, ilgi alanları ve uygulanma metodolojileri çalışmamızın konusu olmaktadır. Bu değerlendirmeler, seyirci anketleri (1010 kişi üzerinde) yapılarak "Erzurum'da tiyatro", "tiyatro ve seyirci ilişkileri" çeşitli analizlerden geçirilerek istatistiksel değişkenler baz alınarak çalışmamızda sunulmuştur.