Devlet söyleminde toplumsal cinsiyet
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM AKSAKAL
Danışman: Erem Sarıkoca
Özet:Toplumsal cinsiyet, biyolojik cinsiyetin zamanla ve toplumsal yaşamın etkisiyle yeniden inşa edilmiş halidir. Bu süreçte sosyo-kültürel unsurlar, inanç biçimleri, cinsiyet rolleri, devlet politikaları gibi çeşitli değişkenler cinsiyet rollerinin şekillenip kadın ve erkek kimliklerinin oluşmasında etkili olmaktadır. Bu konu zamanla eşitsizlik boyutuna ulaşmakta ve toplumsal yaşamda kadın-erkek ayrımını erkek lehine yapılandırmaktadır. Uzun zamandan beri söz konusu eşitsizlikleri ortadan kaldırmak adına alınan kapsamlı tedbirlere rağmen kalıcı ve etkili çözümler bulunamamıştır. Bu araştırma bir taraftan bu çözümsüzlüğün sebebini irdelemeye çalışırken diğer taraftan da devlet politikalarının ve kanunlarının etkisini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda kadının Türk toplum yapısında konumlandırılması ve kadın kimliğinin değişim süreci, önce "Geç Osmanlı Dönemi, Erken Cumhuriyet Dönemi ve Günümüz Türk Toplumu" olmak üzere üç farklı evrede ele alınmış, ardından da kanunlar ve devlet politikalarının ideal kadın profili tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca elde edilen bulguların daha anlamlı olmasını sağlayabilmek adına çalışma Batılı devletlerle kıyaslamalı bir şekilde yürütülmüştür. Çalışmamızda tarihsel karşılaştırmalı araştırma yöntemi kullanılarak olaylar, hem tarihsel bir seyir içinde hem de zaman ve mekân bakımından karşılaştırmalar yapılarak ele alınıp arka planları görülmeye çalışılmıştır. Çalışmamız, sosyal statü kuramı çerçevesinde yürütülmüş, eşitsizliğe sebep olan kanun ve politikaların kadının sosyal statüsüne yapacağı etki bağlamında değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Toplumsal cinsiyet, cinsiyet eşitsizlikleri, cinsiyet rolleri, sosyal kimlik, sosyal statü.