Ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin sözlü anlatım öz yeterlik algılarının incelenmesi ve söylemlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELVİ DEMİR
Danışman: Muhsine Börekçi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin sözlü anlatım öz yeterlik algı düzeylerinin saptanması, bu algının çeşitli değişkenler bakımından incelenmesi, öğrenciler tarafından üretilen söylemlerin söylem çözümlemesi yöntemi ile betimlenmesi ve öğrencilerin sözlü anlatım öz yeterlik algıları ile sözlü anlatım becerilerinin örtüşme düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu araştırmada karma yöntem desenlerinden açıklayıcı sıralı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda, tarama araştırması deseni; nitel boyutunda ise Gee'nin söylem çözümlemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın hedef evrenini, Kilis ilinde devlet ortaokullarında öğrenim görmekte olan 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel örneklemini, 2019-2020 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 593 sekizinci sınıf öğrencisi oluştururken, nitel örneklemini 12 sekizinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verilerine "Sözlü Anlatım Öz Yeterlik Algı Ölçeği" ile ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel verilerin analizinde Mplus 6.12 ve SPSS 21.00 istatistik paket programlarından, nitel verilerin analizinde ise Gee'nin söylem çözümleme ölçütlerine göre analiz yapılmış, yer yer Maxqda 12.3 programından faydalanılmıştır. Bulgular: Bu araştırmada öğrencilerin sözlü anlatım öz yeterlik algılarının orta düzeyde olduğu; algılarının cinsiyet, baba ve anne eğitim düzeyi, evde bulunan kitap sayısı, günlük okuduğu ortalama kitap sayfa sayısı, bir önceki yıla ait Türkçe dersi başarı puanı ve günlük izlediği ortalama televizyon süresine göre anlamlı farklılık gösterdiği; kardeş sayısı ve genel ağ kullanma sıklığına göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin orta ve düşük düzeyde nitelikli söylemler oluşturdukları; tam nitelikli söylem üretemedikleri; nicel bulgular ile nitel bulguların kısmen örtüştüğü tespit edilmiştir. Sonuç: Bu araştırmada ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin sözlü anlatım öz yeterlik algılarının "orta" düzeyde olmasına karşın ürettikleri söylemlerin düşük ve orta düzeyde olduğu, beklenen seviyede olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.