Dahiliye kliniklerinde yatan hastaların akılcı ilaç kullanımı konusunda bilgi ve davranışlarının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİSA YAVUZER BAYRAK
Danışman: Hatice Polat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Dahiliye Kliniklerinde Yatan Hastaların Akılcı İlaç Kullanımı Konusunda Bilgi ve Davranışlarının Belirlenmesi Amaç: Araştırmanın amacı dahiliye kliniklerinde yatan hastaların akılcı ilaç kullanımı konusunda bilgi ve davranışlarını belirlemektir. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı olarak yapılan bu araştırma Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi dahiliye kliniklerinde Mayıs 2017-Haziran 2018 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Mayıs 2017-Kasım 2017 tarihleri arasında belirtilen dahiliye kliniklerinde tedavi gören hastalar oluşturmuştur. Örneklemini ise aynı tarihler arasında araştırma kriterlerine uyan 372 hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri T.C. Sağlık Bakanlığı İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı Birimi tarafından oluşturulan "Akılcı İlaç Kullanımı Yatan Hasta Anketi" ile toplanmıştır. Veriler SPSS programında sayı, yüzdelik ve Ki-kare testi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırma kapsamındaki hastaların %74.2'sinin en az bir kronik hastalığının olduğu ve %61'inin sürekli olarak ilaç kullandığı, %48.1'inin prospektüs okumadığı, %36.6'sının ilaç son kullanma tarihini kontrol etmediği, %85.2'sinin hastalık durumunda ilk olarak hekime danıştığı, %19.6'sının muayane olmadan antibiyotik kullandığı, %18'inin tanıdık tavsiyesi ile ilaç kullandığı, %21.8'inin gerekli olur diye ağrı kesici reçete ettirdiği, %9.7'sinin muayene olmadan eczaneden ilaç aldığı belirlenmiştir. Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, gelir durumu, kronik hastalık ve sürekli ilaç kullanım durumu ile prospektüs okuma oranı arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Son kullanma tarihini kontrol etme oranı ile yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, kronik hastalık ve sürekli ilaç kullanım durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve kronik hastalık durumu ile ilaçların kullanım şekli arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Muayene olmadan ilaç alma oranı ile eğitim düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Sonuç: Araştırmada hastaların ilaç kullanım davranışlarının akılcı olduğu ancak istenilen düzeyde olmadığı bulunmuştur. Kronik hastalık ve sürekli ilaç kullanım durumunun hastaların akılcı ilaç kullanımı bilgi ve davranışlarını etkilediği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı, hemşirelik, kronik hastalık, yatan hastalar.