Çevik Yazılım Geliştirmede İnsan ve Süreç Faktörlerinin Proje Başarısına Etkisinde Çevik Pratiklerin Düzenleyici Rolünün Araştırılması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yönetim Bilişim Sistemleri - Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULLAH BALCI

Danışman: Mustafa Keskinkılıç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yazılım modern dünyanın tüm yönleri için önemli bir rol oynarken, yazılım geliştirme süreci kusursuz bir yapıya sahip değildir. Geleneksel yöntemlere kıyasla çevik yazılım geliştirme yöntemleri, yazılım geliştirme süreçlerinde daha iyi ve yenilikçi bir yol olarak ortaya çıkmıştır. Çevik yöntemler, yazılım projelerinde geleneksel yöntemlere göre daha yüksek başarı oranları sunmasına rağmen, bu projelerin önemli bir kısmı hala çeşitli sorunlarla karşılaşmakta ya da başarısızlıkla sonuçlanmaktadır. Bu durum, çevik yazılım geliştirme projelerinin başarısını artırabilecek kritik başarı faktörlerinin belirlenmesi ve incelenmesinin önemini vurgulamaktadır. Bu çalışma, çevik yazılım geliştirme geliştirmede insan ve süreç faktörlerinin proje başarısına etkisinde çevik pratiklerin düzenleyici rolünü araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, nicel yöntemler kapsamında ilişkisel tarama deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veriler, geçerliliği ve güvenilirliği literatürde kanıtlanmış olan "Çevik Başarı Faktörleri Ölçeği", "Çevik Yazılım Geliştirme Projesinde Algılanan Başarı Ölçeği" ve "Çevik Pratik Kullanımları Ölçeği"ni içeren bir anket formu aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmanın örneklemini, İstanbul'daki Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde faaliyet gösteren yazılım geliştirme firmalarında çalışan 411 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler, kolayda örnekleme yöntemiyle toplanmış ve analizler SPSS 22, AMOS 26 ile Hayes Process Macro (v4.2) yazılımları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, müşteri katılımı ve takım yeteneğinin proje tanımlama süreci, proje yönetim süreçleri ve proje başarısı üzerinde anlamlı etkiler oluşturduğunu ortaya koymuştur. Bununla birlikte, proje tanımlama sürecinin proje yönetim sürecini olumlu yönde etkilediği ve proje yönetim sürecinin proje başarısını doğrudan belirlediği tespit edilmiştir. Ancak, proje tanımlama sürecinin proje başarısına doğrudan etkisi desteklenmemiştir. Çevik pratiklerin düzenleyici etkileri incelendiğinde, müşteri katılımının proje başarısına etkisinde sosyal pratiklerin anlamlı bir düzenleyici rol oynadığı, ancak teknik pratiklerin etkisinin desteklenmediği görülmüştür. Bununla birlikte, sosyal ve teknik pratiklerin birlikte kullanımı, müşteri katılımının proje başarısına etkisinde güçlü bir düzenleyici etki oluşturmuştur. Takım yeteneğinin proje başarısına etkisinde hem sosyal hem de teknik pratiklerin ayrı ayrı anlamlı düzenleyici etkiler oluşturduğu, birlikte kullanıldığında ise daha güçlü bir düzenleyici etki sağladığı belirlenmiştir. Proje tanımlama sürecinin proje başarısına etkisinde sosyal pratiklerin anlamlı bir düzenleyici etkisi olduğu, ancak teknik pratiklerin etkisinin desteklenmediği saptanmıştır. Bununla birlikte, sosyal ve teknik pratiklerin birlikte kullanımı, bu ilişkide önemli bir düzenleyici etki oluşturmuştur. Son olarak, proje yönetim sürecinin proje başarısına etkisinde hem sosyal hem teknik pratiklerin anlamlı düzenleyici etkileri olduğu ve bu pratiklerin birlikte kullanıldığında daha güçlü bir düzenleyici etki oluşturduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar, çevik yazılım geliştirme projelerinde müşteri katılımı, takım yeteneği, proje tanımlama ve proje yönetim süreçlerinin birbirleriyle ilişkili olduğunu ve çevik pratiklerle bütünleştirildiğinde proje başarısının artırılmasında kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu bulgular, çevik yazılım geliştirme literatürüne teorik katkı sunmanın yanı sıra, uygulamada başarıyı artırmaya yönelik pratik öneriler geliştirilmesi için de önemli bir temel sağlamaktadır.