Balmumu, zeytinyağı ve alkanna tinctoria karışımının yanık yarası üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KENAN GÜMÜŞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Zeynep KARAMAN ÖZLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Balmumu, zeytinyağı ve alkanna tinctoria karışımının yanık yarası üzerine etkisini incelemekti. Materyal ve Metot: Araştırma Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Yanık Ünitesinde Mayıs 2014- Ağustos 2015 tarihleri arasında yürütüldü. Deneysel prospektif tipte olan araştırmanın örneklemini araştırmaya alınma kriterlerini taşıyan 64 hasta (31 deney, 33 kontrol grubu) oluşturdu. Deney grubuna, hazırlanan özel pansuman materyali, kontrol grubuna klinik rutininde kullanılan pansuman uygulandı. Her pansumandan önce yaralar fotoğraflandı. Çekilen her fotoğraf "image j" programında yara alanlarının ölçülmesi amacıyla bilgisayar ortamına aktarıldı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, Ki Kare ve Mann Whitney U testleri kullanıldı. Bulgular: Deney ve kontrol grubunda bulunan hastalar tanıtıcı ve yanık yaralarına ait özellikler açısından benzerdi (p>0.05). Hastaların yaş ortalamasının kontrol grubunda 5.52±0.64 yıl, deney grubunda 6.68±1.09 yıl olduğu belirlendi. Araştırma kapsamına alınan hastaların büyük çoğunluğunun erkeklerden (kontrol: %54.5, deney:%58.1) oluştuğu oluşmuştur. Her iki grupta da yanık nedenleri arasında haşlanmaların (kontrol: %93.9, deney:%83.9) ilk sırada olduğu belirlendi. Yanıktan sonra yapılan ilk uygulamalar arasında soğuk su uygulamasının oranının (kontrol:%75.0, deney:% 43.6) diğer uygulamalardan daha yüksek olduğu görüldü. Deney grubu hastalarının yaralarında epitelizasyon başlama zamanı ortalaması (6.90±1.77 gün) kontrol grubu hastalarına göre (3.00±0.85 gün) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha erken olduğu belirlendi (p<000). Deney grubunda bulunan hastaların pansuman esnasında deneyimlediği ağrı puanı oralamalarının (8.12±1.38), kontrol grubuna (9.39±1.05) göre istatistiksel olarak anlamlı oranda daha düşük olduğu belirlendi (p<0.000). Deney grubunda bulunan hastaların, hastanede yatış gün ortalamalarının (8.22±3.05), kontrol grubuna (14.42±7.79) göre daha az olduğu ve gruplar arasındaki bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0.000). Sonuç: Balmumu, zeytinyağı ve alkanna tinctoria karışımı 2. derece yanık yaraları üzerine uygulandığında yara iyileşmesi için gerekli olan epitelizasyon işlemini hızlandırdığı, pansuman değişimlerinde yaşanılan ağrıyı azalttığı ve hastanın hastanede kalma süresini kısalttığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Alkanna tinctoria, balmumu, yara bakımı, yanık, zeytinyağı.