Aşk-ı Memnu, Hanımın Çiftliği ve Yaprak Dökümü romanları ile televizyon uyarlamalarının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo Televizyon ve Sinema Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN AÇAR
Danışman: Adem Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Aşk-ı Memnu, Yaprak Dökümü ve Hanımın Çiftliği Romanları İle Televizyon Uyarlamalarının İçerik Bakımından İncelenmesi" adlı bu çalışma, Türk Edebiyatının ünlü yazarları Halit Ziya Uşaklıgil, Reşat Nuri Güntekin ve Orhan Kemal tarafından kaleme alınan romanların televizyona uyarlanması ve uyarlama sürecinde geçirdikleri değişimleri konu edinmektedir. Tiyatro, edebiyat, resim, müzik gibi sanat dallarının bir bileşkesi mahiyetinde olan sinemanın ardından, televizyon da son yıllarda artan tv dizileriyle edebiyatla kurulan ilişkiyi daha da sıkı hale getirdi. Dünya klasiklerinden modern metinlere pek çok eseri sanatsal ve ticari kaygılar başta olmak üzere, beğenilmiş bir romandan uyarlanan filmin ilgi görme garantisi, yani kitap ya da tefrika olarak yayınlanan yerli edebiyat ürünlerinin halkta ilgi uyandırması ve filmleştirilmesinin istenmesi, senaryo yazmak için ayrılan zamanın kısıtlı olması, film bütçesinde senaryoya ayrılan payın düşük olması ve senaryo kıtlığı gibi nedenlerle her yıl bu ilişkiyi süsleyecek pek çok yapım televizyon ekranlarına yansımaktadır. Okurlar ve izleyicilerin yanı sıra edebiyat ve sinema çevrelerinde tartışmalara neden olan uyarlama filmlerin ele alındığı bu çalışmanın birinci bölümünde; belli bir tarihsel ya da coğrafi çevre içindeki insanın veya çevrenin karakterlerini, göreneklerini inceleyen, serüvenlerini belli bir kronolojik, mantıksal, duygusal ya da sanatsal ilişkiyi gözeterek öyküleyen, duygu ve tutkularını çözümleyen, kurmaca veya gerçek olaylara dayanan edebi tür ve bu türde yazılmış eserler olarak tanımlanan roman ve tarihsel gelişim süreci içerisinde geçirdiği değişimler ele alınmıştır. İkinci bölümde; 19. yüzyılda Joseph Plateau tarafından icat edilen Phénakistoscope ile başlayan ve ilerleyen yıllarda yaşanan teknolojik ve bilimsel gelişmelere paralel olarak kendini sürekli yenileyen sinemanın, gelişim aşamaları ile 1873 yılında Paul Nipkow'un Döner Disk ile öncülüğünü yaptığı televizyonun teknolojik ve bilimsel gelişimi ele alınmıştır. Ayrıca çalışmanın konusu gereği sinema/televizyon ve edebiyat arasındaki ilişkiye de benzerlikleri ve farklılıkları konusunda değinilmiştir. Sinema için hazırlanmamış bir metni sinemaya uygun biçime sokma olarak tanımlanan uyarlamanın ele alındığı üçüncü bölümde uyarlamanın kaynak alındığı metinle ilişkisi ile uyarlama süreci ve edebi eserlerden Türk sineması ve sonrasında da televizyon dizisi olarak yapılmış uyarlamalara değinilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise Türk edebiyatında önemli yere sahip olan yazarlarımızdan Orhan Kemal, Reşat Nuri Güntekin ve Halit Ziya Uşaklıgil'in eserleri olay örgüsünün daha iyi anlaşılması bakımından kısa özetleri verilmiş ve sonrasında ise söz konusu romanlardan aynı isimlerle uyarlanan televizyon dizileri ele alınarak yapılan değişiklikler ve nedenleri tartışılmıştır.