Fosforlu gübre dozlarının kolza (Brassica napus ssp. oleifera L.) bitkisinin verim ve verim unsurlarına etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLANBER KÖGÜS
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Erdoğan ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, fosforlu gübre dozlarının yazlık kolza çeşitlerinin verim ve verim unsurlarına etkilerini belirlemek amacıyla Erzurum ekolojik koşullarında 2014 yılında yapılmıştır. Araştırmada beş fosforlu gübre dozu (0, 3, 6, 9 ve 12 kg/da) ve iki yazlık kolza çeşidi (Gladiatör ve Licosmos) yer almıştır. Deneme "Tesadüf Blokları" deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada; çiçek açma süresi, olgunlaşma süresi, bitki boyu, dal sayısı, kapsül sayısı, kapsül başına tohum sayısı, bin tane ağırlığı, tane verimi, hasat indeksi, yağ oranı, yağ verimi ve protein oranı incelenmiştir. Araştırmada fosforlu gübre dozlarının çiçek açma süresi, bitki boyu, dal sayısı, kapsül sayısı, bin tane ağırlığı, tane verimi, yağ oranı ve protein oranı üzerine etkileri önemli bulunmuştur. Diğer taraftan, olgunlaşma süresi, kapsül başına tohum sayısı, hasat indeksi ve yağ verimi fosforlu gübre dozlarından etkilenmemiştir. Fosforlu gübrenin dekara 12 kg uygulamasıyla dal sayısı (7,8 adet), kapsül sayısı (60,3 adet), tane verimi (68,8 kg/da), hasat indeksi (%10,3) en yüksek olurken, yağ oranı (%40,6) 3 kg/da, yağ verimi (21,6 ve 20,8 kg/da) ile protein oranı (%20,90 ve 18,3) 0 ve 12 kg/da, bitki boyu (86,9 ve 87,2 cm) 0 ve 9 kg/da, kapsül başına tohum sayısı (21,2 adet) kontrol uygulamasında artış göstermiştir. Bin tane ağırlığı fosforun yalnızca 9 kg/da uygulamasında düşük (3,0 g) çıkmışken diğer dozlarında (3,2 ve 3,3 g) benzer olmuştur. Dekara 3 kg fosforlu gübre uygulamasında çiçek açma süresi, 9 ve 12 kg uygulamasında ise olgunlaşma süresi kısa olmuştur. Farklı fosforlu gübre dozları uygulanan yazlık kolza çeşitlerinin çiçek açma süresi ve olgunlaşma süresi dışında, bitki boyu, dal sayısı, kapsül sayısı, kapsül başına tohum sayısı, bin tane ağırlığı, tane verimi, hasat indeksi, yağ oranı, yağ verimi ve protein oranı üzerine etkisi önemli bulunmuştur. Gladiator çeşidinin bitki boyu (85,2 cm), bin tane ağırlığı (3,2 g), tane verimi (63,2 kg/da), hasat indeksi (%9,7), yağ verimi (21,8 kg/da) ve protein oranı (%18,9) gibi karakterler yönünden daha yüksek bulunmuştur. Licosmos çeşidinin ise dal sayısı (6,4 adet), kapsül sayısı (57,0 adet), kapsül başına tohum sayısı (22,7 adet) ve yağ oranı (%38,2) daha fazla olmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre kolza bitkisinde fosforlu gübre uygulamalarının bölge şartlarında verimi artırdığı belirlenmiştir. Bu çalışma sonucunda, kolza bitkisine 12 kg/da fosforlu gübre dozu uygulamasının uygun olacağı söylenebilir.