Atatürk Üniversitesi Aile Hekimliği Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran kadınlarda emzirme özyeterliliği ile depresyon riski arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA AYAN
Danışman: Suat SİNCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Atatürk Üniversitesi Aile Hekimliği Eğitim Aile Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınlarda Emzirme Özyeterliliği İle Depresyon Riski Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi Amaç: Bu araştırmanın amacı, Erzurum eğitim aile sağlığı merkezlerine başvuran kadınlarda emzirme özyeterliliği ile depresyon riski arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Materyal ve Metot: Araştırma, Temmuz-Ekim 2022 tarihleri arasında Erzurum Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerine bağlı aile hekimliği birimlerinde tanımlayıcı tipte gerçekleştirilmiştir. Nüfusuna kayıtlı olan çalışmaya katılmayı kabul eden 18 yaş ve üzeri 0-2 yaş çocuk sahibi emziren fakat lohusalık döneminde olmayan tüm kadınlar dâhil edilmiştir. Örnekleme yöntemine gidilmeyip 363 gönüllü anne ile araştırma tamamlanmıştır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak anne ve bebekleri için sosyodemografik veri formu, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) Ve Emzirme Özyeterlilik Ölçeği (EÖY) ile yüz-yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılanların yaş ortalaması 29±3,11'dir. Katılımcıların emzirme öz yeterlilik puan ortalaması 54,98±9,08 olup emzirme öz yeterliliklerinin iyi bir seviyede olduğu ve beck depresyon ölçeğinden aldıkları ortalama puan 29,81±6,13 olup şiddetli depresif bir duruma sahip oldukları görülmektedir. Katılımcıların EÖY' den aldıkları puan ortalamaları ile öğrenim durumu, çalışma durumu, gebeliğin planlı olma durumu, çocuk sayısı, doğum şekli, bebeğin cinsiyeti, doğum haftası, emzirme deneyimi, sağlık kuruluşundan emzirme desteği alma durumu, aile üyesi/farklı kanaldan emzirme desteği alma durumu, emzirme desteğini kimden alma durumu değişkenleri arasında anlamlı farklılık olmadığı saptandı (p>0,05). Gelir durumu, bebeği ilk emzirme dönemi, emzirme süresi düşüncesi, emzirme sürecinde kendini iyi hissedenler ve emzirirken ilgi duyduğu şeyler kaybolmadığını belirtenler ile EÖY den alınan puan arasında anlamlı farklılık saptandı (p 0,05). Öğrenim durumu, gelir durumu, sezaryan doğum yapması, 37. hafta öncesi doğum yapanlar, Emzirme deneyimi olmayanların, emzirme desteğini kimden alma durumu, bebeği ilk emzirme dönemi BDÖ den aldıkları puanın deneyimi olanlara emzirme dönemi boyunca kendini iyi hissetmeyenlerin ve emzirirken ilgi duyduğu şeylerin kaybolduğunu belirtenler ile BDÖ puanları arasındaki farkın anlamlı olduğu belirlendi (p<0,05). Katılımcıların %52,3'ünde orta şiddette depresif belirtiler varken %47,7'sinde ise şiddetli depresyon belirtileri olduğu saptandı. Emzirme öz yeterliliği ölçeği ile BDÖ arasında negatif yönlü düşük kuvvette ve anlamlı olan bir ilişki olduğu saptandı (p<0,001). Sonuç:Araştırma sonucunda katılımcıların emzirme öz yeterliliklerinin iyi bir seviyede olup aynı zamanda şiddetli depresif bir duruma sahip oldukları görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Depresyon, emzirme öz-yeterliliği, kadın